LOG 2006

 

Home
KLEF
CREW & Contact
LOG 2006
LOG 2007
Foto's
Filmpje vd maand
Vuurtorens
Leven aan boord
In English



Voor sites van andere vertrekkers:

De frequentie van bijwerken van het logboek hangt af van wat we te vertellen hebben en de mogelijkheden om de site bij te werken.

27.12 - 31.12 Mindelo, Sao Vicente
De 27e zijn we bijtijds vertrokken voor een dagtocht naar Sao Vicente, het laatste eiland van de kaapverden dat we bezoeken. We vertrokken vanuit onze warme en wat later bleek beschutte baai in bikini met 2 knopen wind. Echter toen we buiten de beschutting van het eiland kwamen sloeg ons een kleine 30 knopen wind om de oren. Kleren aan, reddingsvest aan, aangehaakt naar het voordek om de kotterfok te hijsen, aangezien de HA alleen al teveel zeil bleek..... Op de kotterfok liepen we nog zo'n zes knopen!
Weer kregen we te maken met een ruwe zee met flink rollende golven achterop
. Gelukkig bleek de wind met name zo hard en met windstoten te waaien wanneer we tussen twee eilanden door gingen (we kwamen langs drie eilanden, waar hetzelfde effect ontstaat als bij de Canarische eilanden (zie ook 07.12 bij La Gomera). Na een tijdje hebben we het grootzeil erbij gehesen, tweemaal gereefd.

Zo gingen we lekker en liepen we voor schemering de ankerplaats van Mindelo binnen. Waar meteen geroepen werd "He, de KLEF! Eindelijk!"....
dat was Sylvia van de Wateraap II, die in Lissabon contact had gehad met Jaap en Laura en in Mindelo met Holly en Marco* en zo over ons gehoord hadden. Aangezien zij de dag erop al vertrokken richting Carieb, hebben wij het opruimen gelaten voor wat het was en hebben we eerst kennisgemaakt.

* Wij hadden in Tarrafal al via de mail vernomen dat Holly en Marco naar de Kaapverden waren uitgeweken vanwege een gebroken voorstag. Gelukkig voor hun was dit probleem inmiddels verholpen en zijn ze rond kerst verder gegaan met hun oversteek naar Barbados.
We kunnen ze niet bereiken, maar hebben ze wel al gehoord met onze wereldontvanger toen zij over de SSB met anderen contact hadden.


     (de ankerplaats bij) Mindelo. Wij liggen vlak naast een wrak dat nog aan de
                                                                                          restanten ligt van de oude pier. Op de kade, op de tweede foto, een kopie van
                                                                                          de Torre de Belem, die we eerder in Lisboa zagen. (zo zie je meer overblijfselen
                                                                                          van de periode dat de Kaapverden onder Portugal vielen)

Meteen bij het anker uitgooien kwam er een klein bootje onze kant op met twee mannen erin. In de pilot wordt 'gewaarschuwd' voor opdringerige mannen die van je eisen dat je ze een klus geeft en ze ervoor betaalt.....dus wij waren benieuwd!
Ze stelden zich voor als Umberto en Marco en gaven aan dat zij onze mannen waren als we iets wilden, op een heel vriendelijke manier. Wij gaven aan dat we nu vooral even wilden relaxen maar dat we morgen graag van hun diensten gebruik maakten** als we de dinghy op het strand achter zouden laten (je betaalt ze dan om op je dinghy te passen). We hebben ze wat benzine gegeven, want die was op en ze moesten aardig hard tegen de wind inroeien. (onder het mom ' wij helpen jou, jij helpt ons' )

**Marco en Umberto bleken zakelijk niet helemaal op een lijn te zitten. Wij besloten de rest van de dagen zaken te doen met Umberto, waar Edo de laatste dag ook een T-shirt aan gegeven heeft, waar 'ie erg blij mee was.

Sao Vicente is een minder aantrekkelijk eiland dan de andere twee (vinden wij). We liggen in Mindelo om de laatste voorbereidingen te treffen voor de oversteek. (mwaaah!)
We hebben de uitlaat van de motor, waar een beetje zout water langs de bouten naar binnen liep, losgehaald, gekit en weer teruggezet.
We hebben vers fruit en vlees gekocht op de versmarkt. Alle water- en dieseltanks en de jerrycans zijn tot het randje gevuld. Edo is de mast ingeweest voor een laatste check van stagen en vallen.

De 29e zijn Ben en Leonore bij ons een biertje komen doen en de dag erop zijn we bij hen aan boord wezen eten. Zij zijn met hun cat 'Ocean Link' vertrokken uit Amerika voor een reis van een paar jaar. Na de Kaapverden gaan zij naar Brazilie, maar pas nadat ze oud en nieuw gevierd hebben in Mindelo.

De 29e zijn we in Mindelo gaan eten. We kwamen, op advies van Ben en Leonore, uit bij een leuk eettentje waar ook live-muziek was die avond.
Op een piepklein podium zaten drie man met een gitaar/-tje en voor het podium en tussen de tafels door liep een oude meneer die met viool, zang en veel gebaren er een leuke show van maakte.

Bij elk eiland moet je inklaren en uitklaren bij de douane/port authority. Veel stempels en formulieren komen hieraan te pas.
In Mindelo maakten ze er wel een hele show van!
Bij het uitklaren moesten we ons melden bij de Port Authority. Van daar liep een meneer met ons mee, met onze scheepspapieren in de hand, naar een verderop gelegen gebouw. Daar gaf hij onze papieren aan een mevrouw achter een PC. Zij typte een en ander over en gaf de documenten over aan een tweede mevrouw die wat noteerde op een papiertje met karbonpapier eronder.
Een derde mevrouw moest het gekopieerde papiertje en onze scheepspapieren bij haar oppakken en met ons naar een ander kantoortje lopen.
Daar kregen wij het kopietje en liep ze zelf door met onze scheepspapieren... Wij moesten in dit kantoortje betalen bij de Thesaurus en vervolgens werden we weer terugverwezen naar het kantoor van de Port Authority. Daar kregen we onze scheepsdocumenten terug, met de beste wensen voor 2007!

Goed, de 31e moest 't gebeuren! Om een uur of drie zijn we vertrokken vanuit de baai bij Mindelo, voor een tocht van ruim 1880 Nm. De weersvoorspelling gaf aan dat de wind goed zou zijn, de komende week (de eerste helft) en alles was gecheckt, weggestouwd of klaargezet. We waren er klaar voor!

24
.12 - 27.12 Tarrafal, Sao Nicolau
  Tarrafal ligt tegen een aantal steile rotsen, op een smal strookje zwart strand aan een mooie baai.
                                             Het water is er kraakhelder en 25 graden warm. In de baai liggen nog zo'n tien boten.

We wilden vis eten, dus zijn we de 24e naar het dorp gegaan en hebben wat jongens opgezocht die bezig waren met het schoonmaken van tonijnen van zo'n meter lang. dat zou iets teveel zijn voor ons, maar gelukkig wilde een van de jongens ons wel een van de kleinere vissen verkopen, die al bij zijn ouderlijk huis lagen. Nadat we voor de tweede keer door een van zijn vrienden naar zijn huis waren gebracht, bleek er een nederlands sprekende jongen op de stoep te hangen. Die kon ons gelukkig verder helpen en zo kwamen wij even later weer terug aan boord met een tonijn van 4 kilo (voor 8 euro)......Die we natuurlijk wel zelf schoon moesten maken. Maar ach.....als je wat meer weggooit dan nodig blijft er nog genoeg over!

  Zo kwam het dat we op 24 december toch eindelijk die BBQ in gebruik hebben genomen! En de dagen erna ook.....
Ons kerstdiner, dat we in ons zwemkleren hielden, bestond uit tonijn van de BBQ!

De 26e zijn we met een (aluguer-)busje naar de hoofdstad van Sao Nicolau gegaan, Ribeira Brava. Het busje vertrekt pas als 't stampesvol zit.....en dat zat 't! 15 man en een heleboel meuk, geen profiel meer op de banden, knetterharde lokale muziek uit de speakers (waar ik gelukkig bovenop zat) en mensen met andere ideeen over hygiene.....Maar 't was een spectaculaire rit!. Gelukkig maar, want Ribeira Brava bleek een spookstad te zijn, waar helemaal niets te doen of te zien was. Het eiland is aan de kust droog en rotsachtig, maar middenop is een relatief groene en -vruchtbare valei.

  (foto's zijn uit het (rijdende) busje genomen)

23.12 - 24.12 Ilha do Sal - Sao Nicolau
We gingen er van uit dat we niet veel wind zouden hebben, zoals in de baai ook altijd het geval was geweest.....maar het bleek buiten de eilanden alleen maar harder te gaan waaien! We zijn met een gemiddelde snelheid van 7 knopen naar Sao Nicolau gespeerd, over een ruwe zee. Gelukkig' viel de wind achter Sao Nicolau helemaal weg, waardoor we pas het anker uitgooiden in de baai bij Tarrafal toen het licht werd.

  Sao Nicolau bij het opkomen van de zon.

19.12 - 23.12  Palmeira, Ilha do Sal
We liggen in een kleine baai aan een strand met daarachter dor droog landschap met in de verte wat heuvels waarover met grote stofwolken af en toe vrachtwagens komen denderen. In de haven wordt een vrachtschip gelost langs de kade en er ligt een gekapsized vrachtschip weg te roesten. Het plaatsje Palmeira heeft een kleine kade aan de baai, waaraan kleine vissersbootjes liggen en wat dinghys. Hier is het een drukte met (vnl.) mannen die vis schoonmaken en willen verkopen, klusjes aanbieden of 'rondhangen'.
Als wij een welverdiende en ook best noodzakelijke wasbeurt nemen in de baai, komt een visser zijn net gevangen vis aanbieden met zijn bootje. Ziet er aantrekkelijk uit, maar we moeten nog even wennen. Manjana!?

In tegenstelling tot wat in de pilot staat kon het inklaren worden geregeld in het dorp zelf (vlg. de pilot moest ik eerst naar de policia maritima en vervolgens naar het vliegveld) en ook kan alles worden betaald met euro's.

 
De tweede middag gaan we naar de kade waar we een 'merat' kopen. Voor onze neus wordt deze geprepareerd op de kade. En dan bedoel ik letterlijk op de kade. We kijken elkaar eens aan....om en onder onze voeten liggen schubben, vissekoppen, vinnen en ingewanden van de vissen die eerder zijn 'schoongemaakt'. Maar verser kan niet, de vis leeft nog als de schubben en vinnen worden verwijderd. Ach, 'n beetje risico kan geen kwaad.....
Het was overigens heerlijk. We hebben in het Noordatlantisch Viskookboek gezocht welke vis 't zou zijn geweest en we denken aan een baars (grouper in Engels, mera in 't Portugees).

 
Het dorp bestaat uit een hoofdweg richting de hoofdstad Espargos, ca. 5 kilometer verderop met aan beide zijden kleine straatjes (al dan niet verhard), twee schoolgebouwtjes en een voetbalveld. Sommige van de huizen zijn in pasteltinten gepleisterd, andere huizen zijn van grijs beton en veelal staan ze op instorten of zijn al deels ingestort. Overal zitten mensen op stoelen of stoepranden buiten. Er lopen veel zwerfhonden rond en overal spelen kinderen.
Her en der zien we kleine mercados, waar bij allemaal ongeveer drie producten te koop zijn.De sfeer is er prettig.
 
Als we met lege jerrycans rondlopen wenkt een man ons en wijst ons het watertappunt voor het dorp. Edo sjouwt zich een breuk met 40 ltr. tapwater in twee jerrycans. Terwijl wij tappen komt een vrouw op leeftijd aanlopen, trekt een 15 ltr. vat van de grond, zet dit op haar hoofd en loopt weg met in beide handen nog een emmer....respect!

  Sal is 216 km2 groot, 12 bij 30 kilometer. Donderdag gaan we naar de zoutpannen, bij Pedra de Lume en naar de hoofdstad Espargos.
Op de heenweg nemen we plaats in een busje dat andere mensen afzet in Espargos en ons vervolgens verder meeneemt naar de Salinas.
 
De zoutvelden liggen in een krater. Ze worden momenteel niet meer gebruikt en dienen enkel voor de toeristen. Nadat we hier wat hebben rondgekeken lopen we onder de restanten van de kabelbaan naar Pedra de Lume.
Dit plaatsje stelt bijna niets meer voor. Hier woonden de arbeiders van de zoutvelden. In de haven zien we enkele mannen wat vis schoonmaken en als de school uitgaat rennen er drie kinderen weg...Er staat nog een kerkje, wat niet veel meer gebruikt wordt.
  We lopen langs de weg terug richting Espargos. Gelukkig stopt na ongeveer twee kilometer een pickup langs de weg om ons een lift* te geven tot in het centrum van Espargos. Heerlijk, achterin de bak met de bakken net schoongemaakte vis...
* Op het eiland rijden busjes en pickups rond met achter de ruit een bordje 'Aluguer', wat inhoudt dat je tegen een vergoeding van 1-3 euro mee kunt rijden.

  Espargos, de hoofdstad van Ilha do Sal.

We besluiten om vanaf Espargos wel echt te gaan lopen naar Palmeira, zo'n vijf kilometer, om veel van de omgeving te kunnen zien. Helaas zien we voor onze neus een grote hond doodgereden worden en ligt er veel afval langs de weg, wat het iets minder aantrekkelijk maakt.

Zaterdagochtend gaan we nog even water halen en uitchecken bij de Policia Maritima
(je moet je hier op elk eiland melden en formulieren invullen enzo, waarvoor je dan een paar euro betaalt en dan krijg je een document met een stempel wat je weer in de volgende haven moet laten zien). Helaas is de capitania 'even' in de haven bezig en moeten we wachten.....Enfin, na ruim twee uur komt er een agent aan. Blijkt de collega te zijn, die geen sleutel heeft van het kantoor, dus wachten we samen op zijn collega! Gelukkig zijn we al zo onthaast dat dit ons helemaal niks doet en we gewoon op de stoeprand gaan zitten van het dorpsplein en afwachten.

Tegen zes uur die dag vertrekken we richting het volgende eiland, Sao Nicolau, op circa 80 mijl afstand.

Kaapverden algemeen
De kaapverden bestaan uit 10 eilanden, waarvan 1 onbewoond.
Het ligt in de Atlantische Oceaan, 1000 km ten Zuidwesten van de Canarische Eilanden en 460 km van de kust van Senegal, over een breedte (oost-west) van 370 km. De kaapverden zijn sinds 1975 een onafhankelijke republiek, een ex-kolonie van Portugal. De republiek telt circa 420.000 inwoners.

De eilanden bestaan uit kale, droge rotsen waarvan sommige wat groene valeien hebben waar de wolken lang op de pieken van de vulkanen of heuvels blijven hangen. Men leeft er van de visvangst en veel mannen trekken weg en monsteren aan als bemanning op cargoschepen. Toerisme begint een beetje op te komen. Naast portugees spreekt men hier creools. Veel kaapverdianen hebben een donkere huid en lichte, groene ogen en licht haar.
Lokale valuta is de Escudo, maar onze euros zijn ook erg welkom. 

13.12 - 19.12 La Gomera - Ilha do Sal (Cabo Verde)
Om een uur of twee vertrokken we vanuit San Sebastian, een beetje gespannen maar met heel mooi weer. De eerste uren hadden we nog last van het eiland waar de wind omheen draaide, waardoor we met klapperende zeilen op de motor
de zonsondergang tegemoet gingen. Met 1 rif in het grootzeil en de HA op gingen we echter later in de middag als een speer recht op ons waypoint af.
De tweede dag (de eerste volledige dag) verliep goed. Met 15-20 knopen wind legden we 146,5 Nm af. Toen we de weersverwachtingen bekeken in la Gomera, hadden we gezien dat vrijdag de 15e een lagedrukgebied op ons pad zou komen, met draaiende- en voor zover zichtbaar afnemende wind. We hebben daarom donderdagavond vast een tweede rif in het grootzeil gelegd. 
In plaats van afnemende en draaiende wind echter nam de wind toe.... de derde dag draaien we ook de HA weg en varen we op een dubbel gereefd grootzeil. Verder verloopt de dag goed, we leggen in totaal 148 Nm af.

Zaterdag krijgen we wat voor vrijdag voorspeld was; de wind draait de hele dag en neemt af tot circa 6-10 knopen. We douchen aan dek en lezen de hele dag in de zon. We schieten niet echt op, maar genieten dubbelop. Dit is ook wel eens lekker!
Totdat ik die nacht om iets voor drieen wakker wordt gemaakt door Edo omdat het overal om ons heen onweert. Daar zitten we dan, samen in de kuip, schuilend onder de buiskap met een grote doos koekjes tussen ons in....Alle zeilen weg en op de motor laverdend tussen pikzwarte wolken waaruit zeer indrukwekkende bliksemschichten komen zetten. Een oog op de bliksem en een oog op de zwarte vlekken op de radar.....hebben wij dit!
De dag en nacht daarop bleef het slecht zeilweer; de wind overdag varieerde van 5-25 knopen (in twee tellen van het een naar het ander) en rond schemering begon het onweer opnieuw (alleen nu zonder regen).

 
Gelukkig werd vanaf toen alles blauwer en rustiger...de laatste dag en nacht waren weer heerlijk warm en met goede wind. We zien groepen vliegende vissen over de golven scheren, raar verschijnsel! (Foto: vliegende vis die we 's morgens aan dek vonden)

  Om een uur of 8 dinsdagochtend wisten we dat het nog maar 15 mijl was naar de haven van Palmeira op Ilha do Sal. We zagen echter nog helemaal niks! Pas ongeveer 2 mijl voor de kust begonnen zich vaag de contouren af te tekenen van een plat eiland met wat heuvels erop. De harmattan, een straffe wind die woestijnwind uit Afrika meevoert, maakt dat er een waas in de lucht hangt die (blijkbaar, tot nu toe hadden we dat niet echt kunnen constateren) het zicht zoveel beinvloedt.
Om een uur of elf gooiden we het anker uit in de baai van Palmeira, na een tocht van zes dagen waarin we zeven schepen hebben gezien (waarvan drie binnen hetzelfde uur), waar nog zo'n 25 andere schepen liggen, waar op het strand vrouwen met grote pakketten op hun hoofd lopen en waar van de kade getrommel klinkt.

08.12 - 13.12 San Sebastian de La Gomera

 

La Gomera is een steile berg van ongeveer 15 bij 20 kilometer en 1400 meter hoog. De top van het eiland is een nationaal park dat op de werelderfgoedlijst van Unesco staat, Parque Nacional de Garajonay. Het eiland is zeer groen. Men leefde er vooral van de verbouw (vnl. export) van bananen en wijn. Tegenwoordig draait bijna alles om toerisme en trekken veel jongeren uit de dorpen naar het vasteland van Spanje of naar de grotere eilanden.

De haven wordt ook gebruikt door de ferry's van en naar Tenerife en La Palma. Aan onze steiger liggen ook Jeroen en Sylvia met de Netjer, die we eerder ontmoetten in Las Palmas. Ook hebben we zaterdagavond kennis gemaakt met Michael en Shirley en hun drie kinderen uit New Zealand. Die hadden we eerder al ontmoet in Corralejo (Fuerteventura) en Las Palmas, maar het was er nooit van gekomen langer met ze te praten. Ze hebben sinds Las Palmas nog een opstapper aan boord, Brian (Australier, door de jongste zoon bijgenaamd 'Skippy'), die ze bij van alles helpt en tegelijk een lift krijgt naar de overkant. Hij slaapt altijd in de kuip.....ook toen we in de kuip naast hem op de Margalliti Jaaps verjaardag vierden.....

   Zaterdag zijn we naar de vuurtoren gelopen. Een steile klim van ongeveer 2 kilometer, maar zeker de moeite waard.
                       (op de achtegrond Tenerife)

Zondag hebben we een auto gehuurd en zijn we het eiland rondgereden. Uiteraard zijn we ook naar het Parque Nacional de Garajonay geweest. Het waaide, vooral aan de noordkant van eiland en op de top, flink hard (windkracht 9 met windstoten) en af en toe regende het. Maar dat past ook wel bij de zeer ruige natuur op het eiland. We hebben zowel genoten van de natuur als van de kleine, uitgestorven, dorpjes.

 
    We gingen op zoek naar een drakenbloedboom van circa 300 jaar oud. Een stenen pad liep slingerend naar beneden. Toen we de boom konden zien uit de verte (zie foto: boom in soort parapluvorm tussen de palmbomen) zijn we niet verder afgedaald. We moesten natuurlijk ook nog weer naar boven klimmen! Gelukkig zaten we net weer in de auto toen die stortbui over ons heenkwam...

Dinsdag was Edo jarig. 's Morgens begon de dag met telefoontjes van familie en een grote banana split. (Niet een volledige, want de ijswinkel waarvandaan het ijs moest komen besloot om om 10 uur nog niet open te gaan (terwijl er groot op de deur staat dat ie om half 10 opengaat...) En het enige ijs dat verder te krijgen was, was chocoladeijs. Daar ging mijn plannetje...) Later die ochtend kwamen Michael en Shirley met kinderen en Sylvia en Jeroen op de koffie. Veel ballonnen en zelfs kadootjes. Happy Birthday!
 

Het plan is om de 13e te vertrekken voor een tocht van bijna 800 mijl, de langste oversteek tot nu toe, naar de Kaapverdische Eilanden.

07.12 - 08.12 Gran Canaria - La Gomera
Met 15 tot 20 knopen NO-wind in het vooruitzicht werd besloten de 7de onze reis voort te zetten en de 90 mijl naar La Gomera te zeilen. Eerst ben ik (Edo) samen met Jaap de stad in gelopen op zoek naar een betaalbaar wereldontvangertje en uiteindelijk een ' for you my friend nice price' Grundig gevonden in een klein winkeltje met heel veel meuk en een vriendelijke man uit India achter de toonbank. Via een bakkie koffie, een kiosk waar Jaap tot mijn verbazing de twee laatste Yachting World's kocht, de El Corte Inglès weer teruggelopen naar de marina waar nog even snel een baantje getrokken werd in het zoutwaterbad van de club. Toen nog even email sjekken en met de boot naar de steiger van Texaco om onze tank en jerrycans te vullen. Na 181 liter diesel, 6 liter benzine voor de brommuh en een CampingGaz geval terug naar de 'visitors' steiger om wederom afscheid te nemen van Jaap en Laura. Glaasje wijn, chips en een zak met kado's....... twee 'Standfast Yachts' polo-shirts en een Yachting World (!). De shirts gaan meteen aan en met trots nemen we beiden plaats achter het roer om
één en ander vast te leggen op de gevoelige plaat. Wat een mooi kado. See you in the Caribbean Margalliti!

 
 (bron: Imray Atlantic Islands Pilot, Anne Hammick, Fourth Edition)
 
Niet geheel oceaan-klaar maar nog net voordat de duisternis valt steken we de neus van de Klef om de havenpier om vervolgens bijna twee uur lang op de motor in noordelijke richting tegen de wind en een ongelooflijk chaotische zee het noordelijkste puntje van Gran Canaria te ronden op weg naar La Gomera. Regelmatig verdwijnt de boeg volledig in een golf en we vragen ons af of we niet beter nog een dagje hadden kunnen blijven. Met de gevreesde acceleratie-zones (zie boven) in gedachte rollen we alleen de fok uit en zetten koers naar het zuidelijkste puntje van Tenerife. Slapen lukt weer 's niet en zodra we in de buurt van Tenerife komen neemt de wind toe tot boven 30 knopen. Ruim aan de wind en met grommende witte brekers om ons heen stuiven we langs de kust en lopen tijdens een surf 10.9 knoop. Eén golf gooit ons nogal bruut dwars maar onze electronische stuurvriend corrigeert goed. Het is al licht als we onze koers kunnen verleggen naar La Gomera en tegelijkertijd neemt de wind af naar nul om daarna even uit het zuiden te komen om later, terwijl we dichterbij La Gomera komen, weer toe te nemen tot 30 knopen. Motor aan en haven van San Sebastian in waar een man op de pier, nadat we de marina al in zijn gevaren, boos op z'n portofoon wijst maar vervolgens op een lege plek achter een Bavaria te wijzen.

    Tenerife gezien vanaf La Gomera, met de top van het eiland boven de wolken uit.


27.11 - 07.12 Las Palmas, Gran Canaria

Zondag de 26e om een uur of drie verlieten we Fuerteventura. We hadden een tocht van circa 90 Nm voor de boeg. Van drie uur 's middags tot en met 12 uur 's avonds was het heerlijk zeilen. We liepen zo'n 8 knopen, ruim aan de wind. Zo kon Saskia toch nog een beetje meegenieten van ons avontuur.
  
    We zagen opeens een vin naast ons zwemmen die langzaam bewoog en af en toe onder water verdween. Onder water zagen we een grijs/witte schim. We denken dat het een haai was.... Later kregen we ook nog een groep dolfijnen langs de boot, dus Saskia's dag was helemaal goed.
's Nachts nam de wind af en dat in combinatie met de deining die er stond maakte dat de boot heen en weer ging schommelen en zowel de fok als het grootzeil gingen klapperen. Geen van allen hebben we echt kunnen slapen door het gedreun van de mast als het grootzeil weer een klap maakte. Om een uur of drie hebben we de motor gestart en die is niet meer uitgegaan totdat we aan de steiger lagen in Las Palmas
, om een uur of 8 's morgens.

De rest van de dag zijn we bij het Nederlandse consulaat langsgeweest voor Saskia's paspoort (ze hebben hier nogal moeite met het op de juiste manier maken van de vereiste pasfoto's voor een nieuw Nederlands paspoort, dit was de vierde keer dat ze op de foto moest) en zijn we, nadat Saskia weer naar het vliegveld was vertrokken om terug te vliegen naar Fuerteventura, de chandleries gaan bekijken. Ze hebben hier de dingen goed voor elkaar en alle materialen waarnaar we al sinds la Coruna (Noord-Spanje) op zoek zijn liggen hier in de winkel. Dat wordt weer diep in de buidel tasten.

Twee dagen later kwam de Dalliance de haven binnenlopen en de dag erop de Margalliti. De rest van de dagen hebben we dus naast het klussen gezellig met elkaar koffie gedaan en geborreld. We zijn lid geworden van de Club Maritimo del Peurto de Las Palmas. Bij die club kunnen we zwemmen, internetten, naar de sauna en relaxen. Errug lekker....

    Las Palmas is een gote, drukke, stad. Niet erg aantrekkelijk. We hebben dan ook niet echt moeite gedaan om alles hier te verkennen. Deze week staat voornamelijk in het teken van het afmaken van diverse klussen. Zo heeft Edo de ankerlier gemaakt (ik zou bijna zeggen 'helaas', want het uitzicht was op zich erg prettig...als Edo met zijn oranje handschoenen aan en ontbloot bovenlijf met de hand het anker aan het lichten is...), de koeling van de koelkast is verbeterd en het luik van het toilet voor is eindelijk ook geheel van nieuw rubber voorzien, waardoor het hopelijk niet meer lekt. Het losse eind van de ankerketting is aan een oog bevestigd in de ankerbak en de impeller van de koelwaterpomp op de motor is vervangen (voor details over de klussen, zie 'Leven aan boord'). Edo heeft ook een constructie in elkaar gezet om in de toekomst diesel van een jerrycan via een filter over te kunnen pompen naar de dieseltank in de boot.

 
3 December was Jaap jarig. Dat hebben we natuurlijk gevierd. Holly had zelfs een overheerlijke appeltaart (naar het recept van de overgrootoma van Marco) gebakken!. (op de middelste foto twee nieuwe gezichten; Jeroen en Sylvia, die met hun schip de 'Netjer' voor anker liggen bij de haven. Zij kwamen even kennis maken en vielen meteen met hun neus in de gezelligheid.)

    We hebben inkopen gedaan voor de Kaapverden en de oversteek. De supermarkt hier is erg goed gesorteerd wat betreft blikvoer en lang houdbare dingen. (De ARC (Atlantic Rally for Cruisers) vertrekt ieder jaar vanuit Las Palmas. Dan kun je als niet ARCdeelnemer hier geen ligplaats vinden. Ook dit jaar, op 26 november, zijn weer ongeveer 225 schepen vertrokken voor de gezamenlijke oversteek. In de haven liggen nog enkele boten die helaas de tocht al snel of zelfs voortijdig hebben moeten staken (om technische of andere redenen). Maar ook veel niet ARC'ers vertrekken vanaf Las Palmas. Vandaar al die goede voorzieningen. (foto is ongeveer de helft van het niet-verse voedsel.)

     En toen waren er nog maar 4..... Holly en Marco zijn op 5 december aan het einde van de middag vertrokken naar Barbados, een tocht van ongeveer drie weken. Laura en Jaap blijven hier in ieder geval nog tot na de kerst liggen (en wat ze daarna gaan doen is nog niet helemaal zeker). Dat betekent dat we nu echt afscheid gaan nemen van ze....in ieder geval voor een lange tijd.

    Jaap en Edo gaan even buurten bij één van de grote jongens die in de marina ligt. (red.:  nee jongens...dat past niet in het budget!)

21.11 - 26.11 Corralejo, Fuerteventura
Na een heerlijke nacht zijn we, nadat we KLEF ontdaan hadden van alle zout aan dek en eronder, in anderhalf uur naar Fuerteventura, naar de haven van Corralejo, overgestoken. Edo's moeder (Atty) en zus (Saskia) stonden al op de kade naar ons uit te kijken. Saskia woont sinds zeven jaar in Lajares en heeft een eigen tuincentrum op Fuerteventura en Atty heeft een appartement gehuurd in Corralejo.

    

De dagen erna hebben we veel koffie gedronken, geborreld en met elkaar gegeten, bij ons aan boord, in de stad, bij Atty in het hotel of bij Saskia en Paul thuis. De haven van Corralejo is zeer goedkoop, maar je moet dan ook gebruik maken van de openbare toiletten van de veerdienst naar Lanzarote en er zijn geen douches of andere voorzieningen. Gelukkig konden we heerlijk douchen bij Atty en wassen bij Saskia.
Saskia had wat vrije tijd kunnen regelen en we zijn een middag met zijn drieen gaan zeilen. Helaas is er al een paar dagen nauwelijks wind en moesten we na anderhalf uur het zeil laten zakken en op de motor weer terugvaren.....
Saskia heeft ons, nadat we waren gaan zwemmen vanaf het strand in El Cotillo, de Noordkant van het eiland laten zien. Met de 4W-drive over onverharde wegen langs een zeer ruig landschap van lavasteen....Erg mooi! We waren allemaal al vaker op Fuerteventura geweest, maar dit hadden we nog niet gezien.

Ook zijn we natuurlijk gaan kijken bij het tuincentrum. Waanzinnig, zo'n groene oase in dat dorre landschap.

 


Zondag de 26e zijn we weer vertrokken. Atty is weer terug naar Nederland gegaan en Saskia is met ons meegegaan naar Gran Canaria.

18.11 - 20.11 Madeira - Lanzarote

In de loop van de ochtend vertrokken we van Madeira naar Lanzarote, een tocht van 290 mijl. De wind zou zaterdag nog matig (10 knopen) zijn uit het O-NO, op zondag toenemen tot 15 knopen en vervolgens op maandag ruimen naar ZO en toenenem tot een fikse bries (25 knopen). 'Matig' bleek een understatement, er stond 0.7 knoop wind......we besloten toch door te gaan en eerst een stuk te motoren.
We waren nog geen uur uit de haven van Funchal verwijderd, of plotseling zagen we iets naar stuurboord van alles bewegen net boven en veel onder het wateroppervlak. We zijn in die richting gaan varen en er bleken meerdere walvissen te zijn!!
Ze doken onder, maar er bleven kringen en kolken om de boot heen ontstaan.....spannend!

    Toen we een tijdje geen activiteit meer waarnamen besloten we onze tocht voort te zetten, oppassend voor die kleine dingen die in het water dreven....dat bleken zeeschildpadden te zijn! Die lagen heerlijk te dobberen, af en toe een poot door het water trekkend om een beetje te bewegen. Toen ze eenmaal doorhadden dat we zeer dichtbij naderden doken ook zij weg naar de diepte. Ze waren niet echt groot (30cm ), maar waanzinnig mooi om ze in dat heldere water zo te zien wegzwemmen naar beneden.

Ondanks het gebrek aan wind begon onze tocht dus zeker niet slecht!

's Avonds trok de wind behoorlijk aan en hebben we een rif in het grootzeil gelegd. De bootsnelheid was inmiddels opgelopen naar circa 6 knopen. De volgende ochtend trok het nog steeds aan en hebben we een tweede rif gelegd. Door de goede wind (-richting en -snelheid) hebben we die zondag een afstand van 151 mijl afgelegd.


   
Maandag tegen het middaguur liepen we binnen in de haven 'Rubicon' op Lanzarote. Een prettige haven met goede voorzieningen en een leuk eettentje waar we nog voordat we in coma raakten een hapje konden eten. (foto: vuurtoren Lanzarote met daaromheen witte appartementen. Op Lanzarote is bij wet voorgeschreven dat alle bebouwing wit moet zijn)

16.11 - 18.11 Funchal

In de haven van Funchal liggen we niet erg lekker (zoals in de pilot al voorspeld was..) We liggen als tweede in een rij van drie boten tegen een betonnen kade. Door de deining in de haven liggen alle boten continu te draaien en aan alle landvasten (en dus aan elkaar) te trekken.

 
   De eerste avond hebben we Funchal vast 'by night' bekeken. Het lijkt een rijk stadje te zijn, waar de kerstsfeer er al goed in zit....Overal staan engelen en kerstbomen van heel veel lichtjes en de etalages zijn versierd met elanden en sneeuw.
Vrijdag zijn we Funchal verder gaan verkennen. Ook zijn we even bij de cruiseschepen gaan kijken die aan de andere kant van de haven liggen.
Funchal is veel groener dan Porto Santo en een stuk groter. Het doet een beetje aan als de Cote d' Azur.

Toen we 's middags in de kuip zaten kwam de Margalliti binnenlopen. 's Avonds zijn we met hen een drankje gaan doen in de stad. Niet teveel, want we hadden natuurlijk een oversteek voor de boeg. ;-)

 
   Funchal

16.11 Porto Santo
- Funchal (Madeira)
Het plan was geweest om om een uur of tien te vertrekken. De avond ervoor hadden we alleen een paar 'see you (maybe) later' biertjes gedronken, dus tegen de tijd dat we er klaar voor waren was het 11 uur. Uitgezwaaid door
Jaap, Laura, Holly en Marco vertrokken we voor een dag zeilen van 41 mijl.

 
   Voordat we bij de punt van het eiland Porto Santo waren zagen we de schuimkoppen en golven op de zee tussen Porto Santo en Madeira. Gelukkig hebben we toen gereefd, want het ging er daarna goed tekeer. Er stonden grote golven (voorspelling gaf aan 4 meter, maar of het zoveel was...) en de wind was erg vlagerig. Maximum dat we gemeten hebben is 30 knopen geweest. Na ongeveer 20 mijl waren we bij de meest oostelijke punt van Madeira. Hier werd de wind nog vlageriger, en kwam over de berg naar beneden zetten. Madeira ziet er groen uit, en de top van de bult die Madeira is zat in de wolken.

 
   We kwamen vlak langs het vliegveld van Madeira. Dit vliegveld bestaat uit 1 landing-/startbaan waarvoor een stuk rots is weggehakt en een brug boven het water is gemaakt. Vreemd om de vliegtuigen zo laag langs het eiland te zien scheren.

 
   Toen we aan de meest zuidelijke punt kwamen, waar weer een beeld van Christo Rei staat (zelfde als in Lissabon en natuurlijk in Rio), was de wind compleet weg. Maar toen waren we er al bijna.

Waar we normaal een gemiddelde snelheid hebben na een dag of meer zeilen van 5 knopen per uur hebben we nu een gemiddelde van ruim 6,5! Maximum gemeten snelheid was 9,2 knopen.


09.11 - 16.11 Porto Santo

Twee uur nadat wij waren aangekomen, liep de Margalliti (www.jaapdevoogd.nl) binnen die maandag vanuit Lagos vertrokken was. Ze kwamen in de box naast ons te liggen. We zijn 'even' een drankje gaan drinken en voor we het wisten zaten we uitgebreid te borrelen en was het negen uur toen toch wel bij iedereen het licht uitging.
Dalliance (www.svdalliance.com) arriveerde de volgende ochtend om een uur of 8.

    van links naar rechts/van achter naar voor: KLEF, Margalliti, Dalliance.

We zijn over het strand naar het stadje gelopen om inkopen te gaan doen. Edo had iedereen uitgenodigd om bij ons die avond te komen borrelen en eten. Het strand van Porto Santo is mooi en het stadje doet erg gezellig aan. In de zomermaanden komen veel mensen van Madeira hiernaartoe om aan het strand te liggen of in hun zomerhuisjes te verblijven. Geen slecht plan, want het is een mooi eiland.

 
Die avond was heel gezellig, met (te)veel eten. We hebben besloten om de volgende dag gezamelijk scooters te huren om het eiland te gaan verkennen.

 
En zo ging de 'gang' de volgende ochtend op pad. Laura voorop met de kaart, Holly en Marco samen op een scooter (Holly's rijbewijs is gejat, samen met alle pasjes en wat geld, in Middelburg (of all places!) dus ze mocht geen scooter huren) en Jaap op een quad die eigenlijk meer voor kinderen is. Edo had eerst ook een quad, maar na een testrit heeft 'ie die snel omgewisseld voor een scooter. De quad was nogal instabiel en als je je helm als een petje bovenop je hoofd hebt staan en je knieen over de grond schrapen is dat iets te gevaarlijk.

Het was een fantastiche dag en een hele goede manier om het eiland te bekijken en tegelijk een beetje te kunnen spelen met de brommuhs. (en we gingen eindelijk weer eens wat harder dan die 10-15 km per uur die we met de boot halen)

 
 

Zondag hebben we allemaal de brommuhs een extra dag bijgehuurd en zijn we er weer opuit gegaan. Deze keer had ook Jaap een scooter. We hadden de dag ervoor mooie bergtoppen gezien, die natuurlijk beklommen moesten worden.

     (vlnr: de mannen/Edo en Marco bovenop de hoogste top

Voor de rest is er veel geborreld, een gezamelijk ontbijt op de Dalliance met worstjes en warme wafels genuttigd, we hebben bijna iedere dag gezwommen vanaf het strand naast de haven en er is weer wat geklust.

Donderdag de 16e is de windvoorspelling goed. We gaan dan naar Madeira, ruim aan de wind met circa 20 knopen wind. (als de voorspelling klopt, ik schrijf dit de woensdag ervoor....is dit de goden verzoeken?) Op Madeira blijven we niet lang. We hebben zondag/maandag afgesproken met Edo's zus en moeder op Fuerte Ventura (Canarisch Eiland, ruim twee dagen en nachten zeilen vanaf Madeira).

05.11 - 09.11 Cascais - Porto Santo
Uiteindelijk zijn we zondag 5 november om ongeveer twee uur begonnen aan de oversteek naar Porto Santo, een eiland vlakbij Madeira, tegelijk met de Dalliance. Net buiten de haven hebben we de bolle jan weer gehesen en deze keer kon die wat langer blijven staan. (we moeten beiden op het voordek zijn om hem binnen te halen, dus we hebben besloten om er niet 's nachts mee te zeilen, dus als het donker wordt gaat hij eraf)
Liep lekker, ondanks de 'slechts' 13 knopen wind liepen we toch 7+ knopen. Het vasteland van Europa verdween al snel achter de horizon, dat zien we voorlopig even niet meer. De eerste mijlen zijn we uiteraard met de Dalliance gelijk opgetrokken. Zij hebben de Klef mooi gefotografeerd:

      

De nacht verliep aardig. Ik heb zowaar geslapen! Van anderen hoorde ik dat ze oordopjes gebruiken, dus dat heb ik ook geprobeerd (met succes!).
Maandagochtend werd ik door Edo gewekt omdat hij in de verte een walvis zag spuiten. Na een paar keer spuiten zagen we de walvis zijn staart boven water tillen en langzaam onderduiken....Machtig om te zien!

De hele nacht waren er al zwarte wolken overgedreven, maar 's ochtends braken er toch een paar open. We hebben zelden zulke harde regen gehad. (en we kunnen onszelf inmiddels toch wel kenners noemen ;-)) Na 10 minuten zijn ze echter ook weer voorbij, dus zo erg is het niet. Alleen is de wind erg vlagerig aan het begin en einde van elke bui, dus we hebben een rif in het zeil gelegd. We hebben zelfs een 'waterspout*' gezien. (=waterhoos, die je aan ziet komen als een verticale donkere streep onder een wolk waarvan duidelijk zichtbaar is dat je er een flinke bui bij krijgt).

*A waterspout is an intense columnar vortex (usually appearing as a funnel-shaped cloud) that occurs over a body of water and is connected to a cumuliform cloud. (bron: Wikkipedia)

In de middag klaarde het goed op en hebben we heerlijk gezeild, nog steeds met een rif in het grootzeil en de HA. Marco en Holly verdwenen af en toe uit het zicht, maar we konden via VHF contact houden.
Tegen de tijd dat het donker begon te worden haalde ik onze nepvis binnen. Toen ik halverwege was begon ik te twijfelen of het wel alleen de rappala was die ik aan het binnenhalen was en jawel! Er hing een hele mooie tonijn aan onze haak. Ongeveer 30 cm lang met een knalblauwe rug. We waren echter zo onvoorbereid en onervaren dat tegen de tijd dat we besloten hadden waar we 'em zouden binnenhalen en wie wat zou doen.... hij erin slaagde om van de haak te vallen door heel hard heen en weer te gaan schudden. Helaas! Volgende keer beter.

's Avonds en 's nachts (maandag op dinsdag) was overal om ons heen onweer. Dat hadden we nog nooit meegemaakt midden op zee. Je ziet de bliksemschichten de wolken oplichten. We hebben geprobeerd onze koers iets te verleggen om niet onder zo'n wolk door te hoeven. Op een wolk na zijn we er goed tussendoor gezeild. Wel kregen we nog een paar fikse regenbuien mee.....maar da's minder erg.

De boot liep fantastisch, 7-8 knopen en de wind draaide langzaam waardoor we steeds ruimer konden varen, recht op Porto Santo af. 's Morgens hadden we weer contact met Dalliance. Zij hadden de onweerbuien ontweken door op de motor heen weer te varen (ze zagen de buien op de radar). Hierdoor waren ze echter wel inmiddels 17 mijl achter ons terecht gekomen.

Dinsdag en woensdag waren heerlijke zeildagen. 15 Knopen wind, uit de goede richting. We hebben dinsdag 151.6 mijl en woensdag 131.2 mijl afgelegd. We hebben dolfijnen langs de boot gehad, gedouched in de kuip (ja, da's echt een luxe als je zo een paar dagen onderweg bent!), hebben woensdag ontbeten met pannenkoeken met mango en Edo heeft een schildpad gezien, vlak langs de boot. Het werd heel stil om ons heen; heel af en toe zagen we een vrachtschip en de Dalliance was inmiddels te ver achterop geraakt om nog via de VHF contact mee te houden.

 

We hebben ons uren vermaakt met een Jan van Gent die direct achter ons zijn duikvlucht ging oefenen. Hij heeft wel 20-30 van dit soort duiken gemaakt (dubbelklikken op de afbeelding hierboven).

  Toen ik donderdagochtend vroeg op wacht zat en de zon opkwam zag ik voor het eerst weer land. We waren er al bijna. Om ongeveer 12 uur langen we, na 492 mijl in vier dagen (min 2 uur) te hebben afgelegd, weer aan een steiger.

28.10 - 02.11 Cascais
   Cascais voelt als de Cote d'Azur van Portugal. Hier zijn alle sjieke kledingmerken vertegenwoordigd en rijdt iedereen rond in een porche of BMW. Er zijn veel restaurantjes en barretjes.

Zondag stond in het teken van wassen. Er liggen hier minstens tweehonderd jachten en de haven heeft welgeteld 1 wasmachine en 1 droger. Nadat ik twee keer misgreep en een netgevulde machine aantrof, ben ik er met een boek en zes tassen wasgoed naast blijven zitten tot ik aan de beurt was en heb daarna niet meer losgelaten. Zo leer je meteen weer nieuwe mensen kennen....;-) Edo is me tussendoor een broodje komen brengen en heeft intussen wat geklust. We zijn erachter gekomen dat onze acculader kapot is gegaan in Fig da Foz.

    Na afloop hing het voordek weer vol met wasgoed...maar dit keer wel buiten!

Maandag de 30e zijn we naar Lissabon gegaan. Het is de laatste keer voor een lange tijd dat we in een stad zijn waar we goed inkopen kunnen doen voor zowel de boot als voor onszelf. We hadden een hele waslijst bij ons wat we nodig hebben en zijn heel goed geslaagd. Zo hebben we pilots voor de Atlantische en Caribische eilanden gekocht...kunnen we ons alvast verlekkeren!
Wat we ook hebben gekocht: een nieuwe camera! Als het goed is moeten onze foto's dus een stuk scherper worden...(wel ff geduld hebben he!? de manual is in 't Portugees, dus we moeten nog even puzzelen)

Bij terugkomst in de haven in Cascais bleken Holly en Marco net gearriveerd te zijn van het vliegveld. Was goed elkaar weer te zien na dik anderhalve maand.

We hadden van Piet (www.Sabbatical.nl) gehoord dat er vijf dagen noordenwind zou zijn, dus hadden plannen om dinsdag naar Madeira te vertrekken.
Echter toen Marco en ik het weer checkten bleek het allemaal zo mooi niet te zijn. De eerste twee dagen redelijk weer met wind uit het zuiden en daarna storm uit het zuidwesten. Dat is nu precies waar we heen gaan en op dat moment zouden we ongeveer halverwege zijn! Nog maar even in Cascais blijven liggen dus.....

    's avonds hebben we heerlijk bijgekletst in onze kuip, met hamburgers van hun BBQ. (identiek aan die van ons maar dan op gas, die van ons is nog niet gebruikt, we hebben nog geen weer gehad waarbij dat kon....hopelijk gaat dat nu echt binnenkort veranderen!)

     Dinsdag 31 oktober hebben we een Halloweenparty gehouden aan boord van de Fat Cow. Compleet met Jack, de pompoen die Holly had uitgehold en van ogen en een mond voorzien. Fat Cow is het schip van Tim en Naomi (op foto links, rechter foto Marco en Holly), uit Australie. Vanwege het tegenvallende weer en vele werk (ze werken beiden via internet) hebben ze besloten voorlopig twee maanden in Cascais te blijven. Was leuk nieuwe mensen te leren kennen en het was weer een heel gezellige avond.
De volgende dag kregen we van Naomi een stuk taart. Ze had Jack versneden tot een heerlijke pompoentaart.

Toen duidelijk werd dat we hier nog wel even zouden liggen heeft Edo de acculader weggebracht. Ze konden niet aangeven of hij gerepareerd kon worden zonder 'em eerst aan allerlei tests te onderwerpen in de werkplaats....en dat zou lang gaan duren. We hebben besloten een nieuwe te kopen en Edo heeft die meteen geinstalleerd.

    Een van de laatste ochtenden werden we wakker omdat er allemaal mensen naast onze boot stonden te praten en schreeuwen.
Bleek dat een van de twee populaire soaps in Portugal opnames aan het maken was in de box tegenover ons! Zaten wij toch mooi eerste rang.
 
    We hebben de dagen besteed aan het gereed maken van KLEF voor de volgende oversteek (zeil verwisselen, mast in om deze en de stagen te controleren, etc.), inkopen doen, relaxen en klussen. Edo en Marco hebben zich, met boeken en al, verdiept in het splitsen....


27.10 - 28.10 Figueira da Foz - Cascais
Het werd dus vrijdag voor we konden vertrekken voor de tocht van 100 mijl naar Cascais....Fig da Foz, tot nooit weer ziens!!

Nadat we 's morgens zowel de breakers als de lichten hadden gecheckt wisten we niet hoe snel we moesten douchen, klaarmaken, betalen en wegwezen. Om 09:30 lieten we Cabo Mondego achter ons. Heerlijk, we waren weer onderweg!

Het was een heerlijke dag. We konden het hele stuk aan de wind zeilen, met 6-7 knopen snelheid afnemend naar minder dan 1 knoop rond het middaguur. We hebben zelfs de bolle jan (gennaker) gehesen.

     Daarvan weten we nu ook eindelijk hoe 'ie eruit ziet ;-).
(In Nederland hebben we nooit gezeild met dit schip in mooi/licht weer......dus hebben we niet de kans gehad alle zeilen te testen)

Rond vijf uur 's morgens legden we aan aan de passentensteiger in Cascais, konden we nog mooi wat uurtjes tukken.
Toen de receptie openging ben ik meteen in gaan checken. We kregen box L09 toegewezen. Toen we de L-steiger
in beeld kregen zagen we meteen;
    we liggen naast de Dalliance (uit de VS, Marco en Holly, zie vanaf Camarinas 20.09.06 e.v.). Ze zouden maandag terugkomen van Madeira, waar ze heen gevlogen waren. Zij hadden daar afgesproken met zijn ouders, maar haalden het niet om er op tijd te zijn met de boot vanwege het slechte weer.....

De rest van die dag stond in het teken van bijkomen en de boot zoet maken* en opruimen.
*) Na elke 'langere of zware' tocht zitten de boot en onze zeilkleding onder het zoute water. Om krassen en roest etc. te voorkomen, spuiten we daarom alles af met zoet water en laten dan alles drogen.

20.10 Lissabon
Het was de bedoeling geweest dat mijn moeder meezeilde naar Lissabon en dat we daar nog wat tijd konden rondkijken. We zijn zaterdag maar met de auto naar Lissabon gegaan. Ook leuk.
Edo is eerst bij de haven langsgegaan om na te gaan of we de Genua ergens kunnen laten repareren voordat we doorgaan richting Madeira en Canarische Eilanden. Helaas was hierover niets te achterhalen. Wel trof hij in de haven nog Dirma (vd Dingo) en Jaap en Laura (vd Margalliti) aan.
  Mijn moeder en ik zijn in de tussentijd Lissabon gaan bekijken.
We zijn in de wijken Baixa, Bairro Alto en Alfama geweest en hebben enkele kerken van binnen bekeken. Om 2 uur hadden we met Edo afgesproken bij de Elevador de Santa Justa, een gietijzeren lift waarmee je van een laag deel naar een veel hoger gelegen straat kunt komen zonder je in het zweet te lopen, ontworpen door Raul Mesnier du Ponsard (volgeling van Gustave Eiffel).
     Na de lunch hebben we een supertoeristische rondrit gedaan met een trammetje (liepen we mooi net die enorme hoosbui mis...) waarna we via een leuke route via kleine steegjes in de wijk Alfama en een mooi uitkijkput naar een restaurant zijn gelopen waar live Fado wordt gezongen.

    (dubbelklikken op tweede afbeelding, filmpje van Fado restaurant)
Na een gezellige avond en een lange terugrit (Edo had aangeboden te rijden, zodat wij konden drinken....top!) kropen we rond twee uur moe maar voldaan in onze kooien. Veel indrukken opgedaan, genoten van een heerlijke relaxte en mooie stad en een gezellige dag gehad.


17.10 Porto
Dinsdag zijn mijn moeder en ik een auto gaan huren en zijn we -deels door dorpjes en deels over de tolweg- naar Porto gereden. We hebben heerlijk door de wijk Ribeira gestruind en zijn port gaan proeven, dit keer bij Calem. Aangezien we zondagavond al (bijna) de fles die Edo en ik de eerste keer in Porto bij Graham's hadden gekocht soldaat hadden gemaakt, hebben we nog maar een nieuwe voorraad ingeslagen. Die voorraad is uiteraard bij het wachten op beter weer weer aardig geslonken ;-) Edo was in Fig Foz gebleven en heeft wat geklust en geinternet (nieuwe weersverwachtingen lieten helaas geen beter nieuws zien..).

14
.10 - 27.10 Vast in Figueira da Foz!
We hadden het plan de 13e om een uur of drie te vertrekken. Alleen....er was geen wind! Toen om 5 uur de eerste zuchtjes van een paar knopen langskwamen zijn we toch maar uit Leixoes vertrokken. Mooi op tijd, want toen we eenmaal op zee waren hadden we 8-10 knopen NW wind en konden we de laatste uren daglicht nog heerlijk ruim aan de wind wat mijlen afleggen. De hele nacht door hebben we een mooie snelheid van 6-7 knopen gelopen waardoor we, eerder dan verwacht, om 9 uur op de haven van
Figueira da Foz (Fig. Foz onder locals) aanliepen.

We hadden natuurlijk weer nauwelijks geslapen tijdens het zeilen (dat wordt nog wat als we straks twee weken op zee zitten..) dus hebben nog geprobeerd even wat in te halen en zijn vervolgens het dorp gaan verkennen.
Fig. Foz is met name aantrekkelijk voor surfers. Het heeft veel stranden, barretjes en winkelstraten met toeristische meuk. Het is natuurlijk al buiten het seizoen dus het ziet er een beetje verlaten uit. Toch was er nog genoeg te bekijken vanaf een leuk terrasje onder het genot van een lokaal biertje(s).

De volgende ochtend hebben we besloten om toch maar gebruik te maken van de wasmachine bij de haven. We sparen al een hele tijd wasgoed op (we hebben veel in baaitjes gelegen en als we in een haven waren, was er geen wasmachine of we hadden niet voldoende tijd) en hebben geen schoon ondergoed of schone handdoeken meer. Helaas is Fig. Foz. Marina de haven met de duurste wasmachinevoorziening tot nu toe; 6,20 euro voor 1 was! (En dan te bedenken dat je 1 euro betaalt voor een biertje en 40 cent voor een brood. Maar goed, andersom was ons duurder komen te staan ;-))

Het waait zondag pittig en er is minder zon dan de dag ervoor. We zijn mijn moeder op gaan halen op het station, die daar strompelend uit kwam zetten met een tas vol met Hollandse koffie, dropjes, een nieuwe vlag, volkskrant, hagelslag en pepernoten (!). Hmmmm.
Het zag er naar uit dat het weer er niet beter op ging worden. En dat werd bevestigd door een Hollander die we 's avonds in Fig Foz spraken, die meer apparatuur aan boord heeft dan wij en wel een weerbericht
had. We besloten dus om maandag nog niet weg te gaan en ons in een internetcafe beter op de hoogte te stellen van de weersverwachting. Meerdere sites gaven aan: Woensdag gaat het beter worden.

     Woensdagochtend zou het volgens Windguru nog flink waaien en daarna zou het beter worden....Na het douchen zijn we naar de monding van de Rio Mondego gegaan om te kijken naar de golven daar. Dat zou weleens langer kunnen gaan duren voordat we hier wegkomen!
 
 
   Zelfs de putdeksels in de haven kwamen omhoog (dubbelklikken op de afbeelding)

En jawel....het werd donderdagmiddag voordat de golven acceptabel waren...dachten we.
Tijdens het naar buiten varen door de pieren bij de haven echter bleek al dat ze nog pittig waren en ook van alle kanten kwamen. We werden naar alle kanten gesmeten en de wind was zeer vlagerig en natuurlijk nog een stuk harder dan in de haven.
Mijn moeder zat in de kuip en probeerde zichzelf op alle mogelijke manieren schrap te zetten....en werd bij elke golf natter en misselijker.
Na een dik uur, we hadden net twee dolfijnen langs de boot gehad en besloten dat we met de motor aan tegen de wind recht op ons doel af gingen varen, hield ze het niet meer en hing over de railing. Na een tijdje hebben we besloten om niet op deze manier 20-24 uur te blijven varen tot aan Lissabon maar terug te gaan naar Fig da Foz om te wachten op beter weer. Helaas is dat betere weer nog niet echt gekomen. Als de wind al redelijk was, waren de brekers bij de havenmond nog verschrikkelijk....zeer frustrerend!!


     Haven en versmarkt van Fig. da Foz.

    Na onze 14 mijl op zee heb ik mijn reddingsvest in de regen buiten laten hangen (spoelt het zoute water er af). Om te drogen hing ik 'em in het toilet. Opeens een knal en hard gesis.....Het zegel was op een of andere manier te nat geworden, opgelost en mijn reddingsvest was opgeblazen! Nu weten we in ieder geval hoe dat eruit ziet! ;-)

Gelukkig hebben we tussen de buien door nog wel leuke dingen kunnen doen, waaronder twee uitstapjes met een huurauto naar Porto en later naar Lissabon. En mijn moeder heeft mee kunnen maken hoe ons leven aan boord eraan toegaat, tot en met het volhangen van de kajuit met nat wasgoed  en het gefrustreerd staren naar de windmeter aan toe.

Zondag hebben we eerst mijn moeder uitgezwaaid op het Aeroporto bij Lissabon. Wel raar, we zien elkaar pas weer over driekwart jaar. Het is deze week allemaal anders gelopen dan de bedoeling was, maar 't is evengoed leuk geweest.
's avonds hebben we geborreld en gegeten bij Jaap en Laura, aan boord van de Margalliti in de haven van Lisbon. Was gezellig. Leuk om na een maand te horen wat zij allemaal hebben meegemaakt en hoe zij het leven aan boord tot nu toe ervaren. Uiteraard hebben we geprobeerd ze over te halen om mee te gaan naar de overkant, maar ze zijn er nog niet uit wat ze gaan doen....

Het is nu dinsdag de 24e. De golven worden minder hoog, doordat het zuid-zuidoostenwind is. We hopen morgen te kunnen vertrekken, ondanks dat dan de wind waarschijnlijk weer precies zuid is. (dus precies vanuit de richting waar wij heen moeten) En anders wordt het donderdag, dan zou de wind, jawel......uit het noorden moeten komen!

Tot een uur of 12 regende het donderdag pijpestelen, maar was de wind acceptabel. We hebben ons voorgenomen, mede gebaseerd op de voorspelling van Windguru, om om 6-7 uur te besluiten of we weggaan of niet....Rond het middaguur waren de brekers bij de havenmond echter nog spectaculair hoog. Toen Edo met een Engels stel ging praten dat aan een ander steiger lag en ook continu op hun tenen stonden om de golven bij de monding van de rivier te kunnen zien, konden zij hem vertellen dat die lichten die we zagen bij de boulevard, groen-rood-groen, inhielden dat je de haven niet in ofd uit mag. De haven is gesloten!

11
.10 - 13.10 Leixoes - Porto
De tocht van Povoa de Varzim naar Leixoes ("laaisjooinsj" mooie taal dat portugees, maar onbegrijpelijk!) is maar
ongeveer 10 mijl. En het werd Noordwestenwind en mooi weer! We zijn op de HA naar het zuiden afgezakt, met toch zo'n 4-5 knopen snelheid, langs de kust. De kust is hier een stuk minder aantrekkelijk dan de Spaanse kust. De bergen en rotsen hebben plaatsgemaakt voor een vlakke kuststrook met veel bebouwing tot aan een strook strand. Vlak voor Leixoes komen we nog langs een raffinaderij.

In de haven van Leixoes liggen we naast de Zweedse Najad 380 die we eerder zagen bij Islas Cies. Wij dachten dat we nu echt de laatsten zijn met plannen om over te steken die hier nog rondhangen....maar er zijn er nog meer! Na het gebruikelijke inchecken ben ik de stad ingegaan en is Edo gaan klussen. Leixoes bestaat uit twee 'wijken', met oude vervallen straatjes maar ook moderne appartementencomplexen. Niet heel erg spannend of mooi, naar onze mening.

Donderdag zijn we met de bus naar Porto gegaan. 's Morgens was het nog koud, maar al snel begon de koperen ploert te branden en tegen de tijd dat we uit de bus stapten om ongeveer 11 uur was het heerlijk warm. Porto is erg mooi. We hebben onszelf vooral vermaakt in het centrum en het oude deel  van de stad, 'Ribeira', langs de rivier de Douro. We hebben door straatjes gewandeld, kerken bekeken, op terrasjes gezeten en langs het water gelopen. We zijn de Douro overgestoken om aan de overkant, in Vila Nova de Gaia, port te proeven en een rondleiding te krijgen bij 'Graham's Wine Lodge'. De sfeer in Porto is geweldig en alles is op loopafstand te vinden....de stad is gebouwd op zeven heuvels, dus je wordt altijd beloond met een mooie afdaling na een te lange, steile, klim.

    Ook in Porto volop Azulejos. Hier een van de grootste op de Igreja do Carmo van Silvestre Silvestri.
     Porto en de Douro.
     Ribeira, hoge smalle pandjes in kleuren geverfd of met geglazuurde tegels afgewerkt.
     Barcos Rabelos, de traditionele boten waarmee de port vervoerd werd over de rivier, vanuit de
                                                                    bergen. Nu liggen ze er nog als reclame voor alle portmerken en zijn sommige omgebouwd tot
                                                                    rondvaartboten.
     Port proeven met uitzicht op Porto, na een rondleiding en film met uitleg over de geschiedenis en
                                                                    de 'productie' van Port bij Graham's. Terug zijn we over de bovenste ligger van de brug
                                                                    'Ponte de Dom Luis I' (hierboven op de foto) teruggelopen. Beetje hoog, maar waanzinnig uitzicht!

Bij terugkomst in Leixoes, rond middernacht, hadden we nieuwe buren....Pam en Dave (www.yachtWillYou.co.uk) waren die dag in Leixoes aangekomen.
De volgende ochtend hebben we dus uitgebreid bijgekletst en ervaringen uitgewisseld. Leuk om ze weer te zien. Zij blijven hier nog even hangen, gaan Porto nog bekijken en hebben wat klussen te doen, en wij gaan door. Zondag de 15e komt mijn (marieke) moeder aan boord in Figueira da Foz, dus we moeten door....Mogelijk zien we ze nog 1X zuidelijker voordat zij afbuigen naar 'the Med' en wij naar Madeira.

09.10 - 11.10 Isla San Martin - Povoa de Varzim (Portugal)
Zondagmiddag zijn we teruggevaren naar de Islas Cies, nu naar het andere eiland 'Isla San Martin'. Een mooi klein baaitje. Het eiland is een 'birdsanctuary', je mag er niet aan land. Hier lagen we goed beschut en hadden een heerlijke nacht en zijn rond 8 uur vertrokken. Het werd al licht en tegen de tijd dat we op open zee waren was er genoeg wind om te zeilen. Het was een fantastische dag met mooi weer, zon, wind en heel erg veel dolfijnen (zie ook tweede filmpje van oktober...op een gegeven moment kwamen ze van alle kanten naar ons toe en hadden we, niet overdreven, vijftig dolfijnen rond de boot) Tot een uur of 4 hebben we dan ook heerlijk gezeild met een gemiddelde van ruim 6 knopen (tuurlijk was het niet helemaal bezeild en staat er nog steeds geen noordenwind (waar deze contreien om bekend staan...) maar daar storen wij ons niet meer aan. We mogen niet klagen!) We waren rond die tijd ter hoogte van Viana do Castelo en besloten (mede gezien het feit dat men hier UTC+1 hanteert en in Spanje UTC+2, dus de tijd gaat een uur terug) door te varen naar Povoa de Varzim.

Nog geen uur later nam de wind af en hebben we alsnog een kleine 10 mijl op de motor naar Povoa gevaren.

     Uitzicht vanaf onze ligplaats bij Isla San Martin (zuid, west, noord en oost (Vigo))

    Vertrek uit Spanje...
    De eerste dolfijnen die dag. Ik heb ongeveer 4 uur op het voordek doorgebracht vanwege de vele dolfijnen, die het liefst in de
                         boeggolf spelen. (NB: zie ook 'filmpje vd maand)

De dag erop zijn we in Povoa gebleven. Povoa de Varzim is een leuk stadje. Het oude deel van de stad bestaat uit kleine smalle steegjes en pleintjes, de rest van de stad is nieuw/gerenoveerd, er is veel groen en het is voor het overgrote deel goed onderhouden. Veel panden zijn hier aan de voorzijde bekleed met geglazuurde tegels in allerlei drukke prints. Ook zijn teksten en afbeeldingen op tegels aangebracht (azulejos) op het stadhuis, kerken en fonteinen etc.
We hebben wat nuttige boodschappen gedaan, zoals een vliegenmepper en nieuwe slippers voor Edo (Hij was er in Camarinas een verloren tijdens de storm. Deze zijn drie maten te klein, maar toch beter dan op blote voeten douchen...). Aan het einde van de middag bleek dat de Sabbatical (hadden we ook in Laxe en Camarinas gezien) ook in de haven lag. Zij hadden familie op bezoek gehad afgelopen weekend en hadden een Volkskrant van zaterdag voor ons. Dat was weer eens lekker!

     Povoa de Varzim
    Azulejos

07.10 - 08.10 Vigo (Ria de Vigo)

Nadat we hadden aangelegd in een bijna lege 'Marina Davila Sport' (compleet met palmbomen en ledspotjes in de steigers en RVS glimmende afvalbakken) zijn we op zoek gegaan naar een havenkantoor en douches etc. Maar ook hier heeft de tijd stilgestaan en is de fastdeveloping marina opgehouden na het leggen van de steigers....een portocabin voor de havenmeester en geen douchegebouw.
Trouwens ook geen havenmeester...De volgende ochtend troffen we die gelukkig wel en konden we douchen in de kleedruimte van de schoonmaaksters van de werf...Met de taxi zijn we naar een grote supermarkt aan de rand van de stad gegaan en hebben flink ingekocht.

Om ongeveer half twee kwam Edgar aan bij de haven, vanuit Madrid. Het was fantastisch om Edgar weer te zien en spreken. Was lang geleden! Gelukkig hadden we mooi weer en konden we uren in de kuip bijkletsen, om dat vervolgens in het oude centrum, bij de universiteitswijk, voort te zetten bij een lekkere maaltijd en goede wijn. En we hebben eindelijk Pulpo gegeten. Toen we in la Coruna waren had Ed ons dat al aangeraden, maar wij waren eigenwijs..... En het is lekker! Edgar is sinds een paar maanden opnieuw vader geworden, dus we hebben foto's gekeken van Carmen, zijn dochter van bijna drie en van Pablo, zijn pasgeboren zoontje. Eindelijk hebben wij ook een welkomsttekst op onze voicemail van onze Spaanse prepaid mobiel. Ook Edgar had wat pogingen nodig om het voor elkaar te krijgen met die spaanssprekende computer. De volgende ochtend hebben Edgar en Edo nog een stukkie met de brommuh gevaren en is 'ie na nog een hollandse koffie met stroopwafels en bastognekoeken weer richting het vliegveld gegaan.

    Edgar aan de slag met onze voicemailtekst. Aangezien onze Nokia na 2 minuten geen batterij meer heeft,
                         heeft Edo de SIM kaart van de mobiel in de Iridium telefoon 'geklust'. Nu kunnen we de telefoon ook aan
                         boord opladen via een 12V aansteker plug. Wat een ding he!

 
  Ed en Edo in de brommuh, een rondje door de haven.

Wij hebben 's middags nog wat klussen verricht en water en diesel bijgetankt etc. 's Avonds zijn we naar Islas Cies gevaren, met als plan om maandagochtend echt heel erg vroeg naar Portugal te gaan. Volgens ons begint de dag hier met oostenwind, om ongeveer 12:00/13:00 te draaien naar zuidwestenwind. Om zoveel mogelijk gunstige wind mee te kunnen pakken denken we dat we er goed aan doen bijtijds te vertrekken (daar zijn we alleen niet zo goed meer in....)

    Diesel tanken bij de haven (op de achtergrond de visserhaven en een stukje Vigo). Die grijze hoop in de kuip ben ik (Marieke).
                         Als je de computer goed 'richt', kun je een wifi internetaansluiting van iemand anders oppikken en zo het weer checken (of soms ook
                         je e-mail). Die trui heb ik over me heen omdat je vanwege de zon anders je beeldscherm niet kunt lezen.....

05.10 - 06.10 Islas Cies (Ria de Vigo)
Deels zeilend (toch onverwachts, tegen alle voorspellingen in, nog wind uit het oosten!) en deels op de motor zijn we van Portonovo naar Islas Cies gevaren. Daar aangekomen bleek er nog 1 boot te liggen, een Fin. Na een uur echter haalde die het anker op en vertrok en hadden wij alles voor onszelf; wit strand, zon, blauwe lucht en een mooi eiland. We zijn naar het strand gezwommen en hebben daar rondgelopen. Hier doen we het voor!
Prima plek om ons een paar dagen te vermaken.

       Baai bij Playa Arena das Rodas, een van de drie ankerplekken bij Islas Cies.

's Morgens bleek het weer weer omgeslagen naar hoe we het de laatste tijd kennen, veel wind (F6-7), donker en regenachtig. We hebben lekker lang in bed zitten lezen etc. en hebben toen toch maar het anker gelicht, op weg naar Vigo.

    Tijdens het wachten op wat minder wind en eventueel ook droog weer kwam een visser in zijn eentje zijn net uitgooien. Dat ging niet goed, hij lag veel te dicht bij ons en werd door de golven en wind ook over zijn eigen netten gedreven. Uiteindelijk heeft hij eerst zijn ankerlijn moeten lossnijden omdat die in zijn eigen schroef was geraakt en later ook zijn net los moeten snijden en -zonder vis- weer binnengehaald.

03.10 - 05.10 Portonovo

Maandag de 3e zijn we aan het einde van de ochtend, net toen de eerste wolken de Ria binnenkwamen onze beide ankers gaan lichten. Dat was nog een hele klus aangezien de kettingen uiteraard over elkaar heen en onder elkaar door gedraaid waren door de veranderende wind die we de avond daarvoor gehad hadden....
Het zou laveren worden, maar we hadden zo'n zin om te zeilen...Net toen we de zeilen gehesen hadden kwam het met bakken naar beneden zetten en werd het zicht erg slecht. Ook werd de wind zeer vlagerig. Dat beloofde wat! Bijna alle zeil weer weggehaald dus en beide kletsnat op de motor verder.
Nadat de bui over was getrokken nam de wind af (naar ongeveer 0 knopen) en net toen we besloten hadden dan maar alles op de motor te doen (16 mijl totaal naar Portonovo) werd het zonnig en stond er een lekker windje. Geen wonder dat ze er zo vaak naast zitten met de weerberichten, hier is geen touw aan vast te knopen! Het laatste uur hebben we heerlijk, aan de wind, gezeild de Ria de Pontevedra in.

Portonovo is een toeristisch stadje (waarschijnlijk zijn we er wel buiten het seizoen...'t is een beetje stil) met heel veel barretjes en disco's. De haven is nog vrij nieuw met lekkere douches (na 9 dagen!*) en een wasmachine en een bootlift voor boten tot 110 ton (!).
Aan de haven ligt een visafslag, waar we zijn wezen kijken bij een visveiling. Apart om eens mee te maken.

    Haven van Portonovo.

* 't is niet zo dat we ons niet wassen hoor, die dagen dat we geen douche hebben. We wassen ons vaak als we gaan zwemmen en spoelen ons dan af onder de douchezak (zak met zoet water die opgewarmd zou moeten worden door de zon, dus zak met koud zoet water) aan dek. En heel soms douchen we in de kuip met de slang van de douche in het achtertoilet (warm zoet water uit een boiler die of via het koelwater van de motor verwarmd wordt of met 220 V als we aan de walstroom liggen) maar daarmee gebruik je eigenlijk teveel van het drinkwater. En als we stinken....zijn we zelf de enigen die het merken ;-).

Er is veel golfslag in de haven, veroorzaakt door de vissersboten die in en uit varen naar de visafslag. 's nachts is Edo eruit gegaan omdat de voorlandvast zo hard aan het piepen en kraken was dat we er wakker van werden (en @#$%&*? bleven). Toen hij terug de boot op stapte vanaf de steiger, viel hem een hoop 'spul' op, op de steiger vlak naast de boot. Drollen! Op de steiger naast de onze was de havenmeester druk bezig met een tuinslang de steiger schoon te spuiten (het was ongeveer 2 uur -half 3 's nachts!) De steigers zijn niet toegankelijk vanaf de kant, zonder pas. Hoe komen die drollen hier, wat voor beest moet dit zijn geweest? De volgende ochtend was ook onze steiger helemaal schoongespoten....maar toen we dezelfde havenmeester vroegen wat dat nou was deed 'ie net of 'ie t niet wist....

We hebben toen het lang genoeg droog leek te blijven de genua uitgerold op de steiger. (na de ex-orkaan hebben we in Camarinas in plaats van de Genua de HighAspect erop gezet) We hadden toen bij het oprollen al een scheurtje ontdekt in het onderlijk van de genua en er bleek er nog een in te zitten. Maar eerst ergens laten repareren voordat we die weer gaan gebruiken. Eindelijk is die grote zeilzak uit de kajuit, waardoor we weer iets meer ruimte hebben binnen (wel belangrijk als het elke dag regent..) en nu kan Edgar er tenminste slapen.

01.10 - 03.10 Isla de Arousa
Bij het ontwaken in Villanova leek het een echte druilerige zondag te worden...maar tegen het middaguur trok de regen weg en werd het beter. We hebben snel besloten weer terug te gaan naar de baai bij Isla de Arousa. We hebben 7 oktober afgesproken met Edgar, een oud-huisgenoot uit Delft die sinds een paar jaar in Spanje (Madrid) woont, in Vigo dus we hebben geen haast. Bij Isla de Arousa hebben we een heerlijke dag gehad en zelfs Edo heeft gezwommen (het feit dat er geen douches waren in Villanova hielp wel..maar toch, het water is hier al 19 graden).

    Pta Caballo op Isla de Arousa.

Het bleef zo rustig tot en met de volgende ochtend...toen begon het met regenen en hield het niet meer op. Op een gegeven moment ben ik maar gaan zwemmen. We waren van plan geweest om maandag (02.10) naar een haventje te gaan aan het einde van de Ria, of aan het begin van de volgende Ria. Alleen was er zo weinig wind, dat dat zou betekenen dat we een kleine drie uur in de regen op de motor zouden moeten varen. We besloten dus om nog een nacht bij Isla de Arousa te blijven....

Het weerbericht van de Navtex (van een station in Frankrijk (Corsen), de berichten uit La Coruna ontvangen we om de e.o.a. @#$%^&? reden niet) gaf aan dat de wind 5-6 zou worden, op een gegeven moment 'cyclonic' zou zijn en daarna af zou nemen tot 3-4. Het weerbericht van Radio Finisterre, via de VHF ontvangen, sprak van wind 4-5 die zou draaien van zuidwest naar noordwest. Wij hebben nog een keer opgezocht wat 'cyclonic' precies is:
"Indicates that there will be considerable changes in wind direction across the path of a depression within the forecast area".
Voor beide windrichtingen liggen we redelijk beschut hier, dus we besloten te blijven.

Om 4 uur zat ik nog lekker te lezen en was de wind bijna nihil (5-8 knopen), om half vijf was de wind toegenomen tot 25-28 knopen uit het zuiden en waren we druk in de weer om het tweede anker (CQR + 20 m ketting + lijn) erbij te zetten. Maximale wind die we gezien hebben op de meter was 38 knopen.
Om iets na zes uur hadden we weer een blauwe lucht boven ons en nam de wind af tot ongeveer 15 knopen.
We hadden nog niet besloten wat we gingen drinken of de wind nam helemaal af om vervolgens uit een andere richting, 180 graden de andere kant op, weer toe te nemen. Al die donkere wolken die we net over hadden gehad kwamen gewoon weer terug!
Cyclonic wind dus..... weer een ervaring in the pocket. Raar weer hier in Spanje!

            De eerste keer dat de wind toegenomen was,
                                                                                               foto's genomen om respectievelijk 18:11/18:19/18:23/18:24

30.09 - 01.10 Villanova de Arousa
De weersvoorspelling gaf een galewarning (F8) voor de nacht van zaterdag op zondag. Aangezien we de laatste nachten al vaak wakker hadden gelegen vanwege de toenemende wind en Edo een keer een nacht door wilde brengen zonder dat de adrenaline door zijn lijf giert, besloten we na een week ankeren weer eens een haven op te zoeken. (Kunnen we ook weer eens echt douchen....)
Vlakbij 'onze baai' ligt het plaatsje Villanova waar, volgens de pilot, men in 2005 al vergevorderd was met een nieuwe marina.
Toen we de haven inkwamen zagen we nog drie andere zeilboten, alle een stuk kleiner dan wij. Maar de dieptemeter gaf geen alarmerende ondiepte aan dus hebben we een mooie steiger aan hogerwal opgezocht.
Ik ben op zoek gegaan naar de havenmeester, echter.....niets te vinden. Geen havenkantoor, geen havenmeester, geen douches of andere faciliteiten, helemaal niks! Het lijkt erop dat de enige vordering sinds 2005 is dat de steigers in het water liggen in plaats van op de wal.
Wel had ik enkele kroegen gezien, dus na het boodschappen doen (waarbij we aangestaard werden alsof we een circusattractie zijn) zijn we een leuke bar ingedoken en hebben ons tegoed gedaan aan wat pilsjes en later hebben we tapas gegeten in diezelfde bar.
Toen er eindelijk nog iemand op de steiger liep hebben we gevraagd waar de havenmeester was. ' No operative'.....m.a.w. we liggen hier gratis vannacht.

29.09 - 30.09 Isla de Arousa
's Nachts nam de wind toe en lagen we haaks op de nogal forse deining die om het eiland heen onze baai in kwam zetten.....we besloten dus maar om in de loop van de middag verder de Ria in te trekken om meer beschut de volgende nacht door te kunnen brengen.
Ongeveer 9 mijl de Ria in ligt het eiland Isla de Arousa, waar meerdere ankerplekken zijn en waarvan een zelfs wordt aangeprezen met ' generally no fishing activities'. Daar gingen we voor.

Op enkel de HA (fok) zijn we er bij een lekker zonnetje in twee uur heengezeild. Onderweg werden we opgeroepen door de Hafskip (www.janharing.nl), die na twee dagen ankeren bij Isla de Arousa weer verder richting het zuiden gaat. Grappig hoe je elkaar tegen blijft komen en blijkbaar dezelfde baaien en plaatsjes aandoet.
We hebben het anker uitgegooid in een leuk baaitje aan een bos met een strandje en Pta Caballo, een vuurtoren(tje). Je komt er door tussen de Viveros heen te varen richting het strand. De Viveros dempen de golfslag dus da's goed.

    Beschut liggen achter de bomen en een paar rotsen.

28.09 - 29.09 Isla Salvora (Ria de Arousa)
We hadden het niet verwacht, maar het grootste deel van de tocht naar de volgende Ria was bezeild. En daarbij kregen we zon en een hele grote groep dolfijnen die lang bij ons bleef. In de pilot hadden we gelezen dat aan het begin (of eigenlijk einde/monding) van de Ria een eilandje ligt dat geschikt is om bij te ankeren. Het eiland is voor militaire doeleinden in gebruik dus je kunt er niet naar de kant, maar het zou er mooi zijn.
Wij zijn daar voor anker gegaan, met het ankeralarm op een zeer kleine afwijking, want als je ook maar even de verkeerde kant op waait en je anker krabt lig je op de rotsen. Het is er verder erg mooi. Het eiland is een kale rots, met daarop een klein kasteeltje, wat paarden en een klein stukje bos. In de verte zien we de noord oever van de Ria de Arousa en wat losse rotspunten uit zee steken. Er zijn 's avonds twee of drie visserboten voorbij gekomen, maar allemaal bleven ze op een 'aanvaardbare' afstand.

          Dolfijnen (zie ook filmpje van de maand)

    Playa del Castillo

27.09 - 28.09 Isla Creba (Ria de Muros)
Ja! we hadden het eiland voor onszelf....totdat het ging schemeren en we midden tussen de vissers lagen die met hun kleine bootjes wel heel dichtbij kwamen om eerst de crabpots leeg te halen en vervolgens weer uit te zetten. Deze crabpots zitten allemaal aan elkaar, waardoor ze enkel de eerste hoeven op te hijsen en vervolgens de lijn die van de ene pot naar de andere loopt volgen...Edo is op een gegeven moment maar gaan vragen of we niet weg moesten, want het leek er sterk op dat wij over hun lijn heen lagen. Ze moesten afhouden om onze boot niet te raken. Er werd vriendelijk gegrijnsd en nee geschut....Maar of dit nu een ontkennend antwoord was of dat we werden uitgelachen...?

Het regende de hele avond, dus na vele uren lezen zijn we gaan slapen. We lagen inderdaad heerlijk beschut, maar het leek wel of iedereen zijn crabpots onder onze boot en anker had liggen!
Om twee uur 's nachts dacht ik de laatste te zien hebben vertrekken en hadden we de baai weer voor onszelf. Kon ik eindelijk gaan slapen!
Helaas werd ik om 6 uur weer wakker. Het leek wel of we midden op een doorgang van bootjes lagen. De een na de ander kwam rakelings dicht langs Klef gevaren.Toen ik mijn hoofd uit het luik stak zag ik een opgelijnde groep vissersbootjes, net voor ons anker. Het waren er wel zestig! Op die bootjes liepen mannen in oliepakken (t regende) heel raar te bewegen. Toen ik een uur later weer keek kon ik zien dat ze voor anker lagen ('t waren er inmiddels nog meer geworden) en dat ze van voor naar achter op hun bootje liepen en een stok voorttrokken. Aan die stokken zaten dezelfde harken als die de vrouwen in de Ensenada de Muros gebruikten. En maar schreeuwen naar elkaar!
Hebben wij dat! Liggen we op de meest populaire visstek van de gehele Ria.....Misschien mevrouw Hammick en mijnheer Walker van de pilot maar even een bericht sturen dat ze deze ankerplek beter uit hun pilot kunnen weglaten?!

    Twee bootjes bezig met ophalen of uitzetten van crabpots, 's avonds om 10 uur.

    Ons uitzicht om 7 uur 's morgens....hmmmmm.

Om een uur of 10 hebben we met de staart tussen de benen het anker gelicht (dat gelukkig niet -voor de lol- bedolven was onder lijnen en crabpots).


25.09 - 27.09 Muros

De tocht van Muxia naar Muros hebben we op tien mijl na op de motor afgelegd (35 mijl totaal). Het was een mooi gezicht om zelf een redelijk heldere en blauwe lucht te hebben en boven de kustlijn een dik wolkendek/mist te zien hangen.

    We hadden in eerste instantie nog gedacht om te stoppen bij Cabo Finisterre om daar te ankeren en naar de kaap te lopen. Echter hadden we vanaf zee een beter zicht dan vanaf de kaap.

Naast de vuurtoren staat klaarblijkelijk een pittige misthoorn en aangezien Cabo Finisterre zelf in dikke mist gehuld was bleef deze hoorn de hele dag 'loeien' als een zieke koe. Aangezien de windsnelheid op dat moment ongeveer 8 knopen was hebben we errug lang van dit geloei mogen genieten....totdat we de Ria de Muros indraaiden.

    Cabo Finisterre in de mist (dubbelklikken op plaatje) met misthoorn.

We zijn voor anker gegaan tegen de boulevard van Muros, in de Ensenada de Muros.
Muros wordt in de pilot verkocht als een pittoresk plaatsje. Dat is het ook: met de inmiddels bekende smalle steegjes en pleintjes en de galleria's (typische balkons/serres van Gallicie), palmbomen en mooi weer.


          Muros (Ensenada de Muros)

    We zijn meermaals met de brommuh naar het dorp gegaan om er rond te kijken, een terrasje te pikken en inkopen te doen.

Ook in Muros draait 't vooral om de visserij. We liggen tussen de Viveros en bij laag water staat het strand vol met vrouwen die venusschelpen aan het opharken zijn. Wij zijn met de brommuh e.e.a. van dichtbij gaan bekijken. Die viveros bestaan uit een houten frame wat omhoog gehouden wordt met grote stalen drijvers. Aan het houten frame hangen touwen omlaag, waaraan grote klonten mosselen groeien. Voor het ' vangen'  van de venusschelpen gebruiken de vrouwen harken met aan een zijde een gebogen frame dat als een soort 'opvangzeef' fungeert. Ze trekken de hark over de grond en draaien de zeef boven een emmer om. Dit doen ze voor uren achter elkaar...

          Viveros en venusschelpen 'harken'.

De 27e, als alle anderen al vertrokken zijn uit Muros, besluiten we dat we een plekje voor ons alleen willen....we gaan naar Isla Creba, aan de andere kant van de Ria. Als het goed is liggen we daar beschut, tussen de viveros bij een eiland waar je niet op mag.


24.09 - 25.09 Muxia

We zouden de 23e weggaan. Maar helaas bleef het de hele dag regenen en waaide het te hard om onze zeillatten in het zeil te zetten. De 24e proberen we het toch en t lukt!. 's middags verlaten we als laatste de haven om na een tochtje
van 1,5 mijl de Dingo en Hafskip weer tegen te komen die de 23e waren vertrokken en de Dalliance, die we twee uur daarvoor hadden uitgezwaaid. Het wordt mooi weer, we zien een blauwe lucht en het is droog. Met Holly ga ik nog even Muxia in en Edo gaat proberen het probleem met de ankerlier te achterhalen.

      Muxia is een leuk klein dorp dat helemaal draait om de visserij. We lopen om de kaap heen en komen bij een kerk die geheel in het teken staat van de vissers en de visserij. Er is op dat moment een kerkdienst gaande, dus ik ben alleen even achterin naar binnen geslopen. Aan het plafond hangen in plaats van kroonluchters en kruisen allemaal miniatuurvissersbootjes en de afbeeldingen aan de muren hebben allemaal iets met zee te maken.

's Nachts blijkt inderdaad het halve dorp ook aan visserij te doen; naast de drie Hollandse en 1 Amerikaanse boot ligt het er vol met vissersbootjes die allemaal langs ons de haven uitgaan nadat ze met veel lawaai zich hebben klaargemaakt voor de nieuwe werkdag/nacht.
Maar goed....zij moeten werken.

Bijtijds vertrekken alle buitenlandse boten weer uit Muxia, allen richting de eerstvolgende Ria, bij Muros.


19.09 - 24.09  Schuilen in Camarinas

Onze volgende bestemming; Camarinas. De Lahaina en Dingo waren de dag ervoor al vertrokken en de Hafskip 's morgens om negen uur. Wij vertrokken als laatsten uit de baai om een uur of elf, samen met de Dalliance met daarop Holly en Marco (Amerikanen, Marco heeft tot zijn 14e in Nederland gewoond). Lekker weer, maar geen wind. Motoren (nieuw woord?) dus. Gelukkig is het maar 15 mijl, dus na drie uur liepen we Camarinas binnen.

    Ronden van de Cabo Villano. Vlak onder de kust nog de Hafskip.

De Dingo lag voor anker en de Hafskip deed dat ook. Wij zijn in de haven gaan liggen om lekker te kunnen douchen en wassen etc.
Daarbij was er een goede peut wind voorspeld. Na het douchen zijn we een lang stuk gaan lopen. Martin en Dirma hadden ons verteld dat er mooie paden liepen richting de Cabo Villano. Het was inderdaad erg mooi. We zijn begonnen met het dorp verkennen en zo via een enorm windmolenpark richting de kust doorgestoken. Aan de rand van het dorp staan grote huizen met allemaal een hek eromheen en een waakhond. Blaffende honden bijten niet...en zeker niet als ze achter een hek zitten zou je zeggen!. Helaas
sprong een pitbull over dat hek heen en kwam even onderzoeken wat wij toch met die camera aan het doen waren. Edo werd even vriendschappelijk in zijn knie gebeten en van mij bleef ie gelukkig af. "Braaf...ga maar weer terug naar je baasje..." Er staan hier veel 'horreos', stenen graanschuren op palen, typisch voor deze streek. Helaas worden ze door de omwonenden gebruikt om troep in te verzamelen of staan ze te vervallen.

     Wandeling naar Cabo Villano en de horreos.

Nadat we 's avonds een paar tapas zijn gaan halen in de stad, zijn we nog een wijntje gaan drinken bij Holly en Marco om nader kennis te maken. Leuk stel. Zij zijn met hetzelfde rondje bezig als wij, alleen begonnen zij in mei van dit jaar in Portsmouth, Rhode Island. Samen hebben we gekeken naar de verontrustende weerfaxen die zij binnen hadden gekregen. Hurricane Gordon komt deze kant op.....

De dag erop hebben we dus hun voorbeeld maar gevolgd (ja, zij hebben hier meer ervaring mee dan wij!). Alle zeilen naar binnen gehaald en alles wat verder los zit aan de boot eraf gehaald. Veel extra landvasten en springs gelegd en deze beschermd met rubber slangen tegen doorslijten op plekken waar ze langs kikkers of scherpe randen lopen.
Gelukkig besloten de Dingo en Hafskip om ook naar binnen te komen en niet voor anker te blijven liggen. De hele rij aan ons steiger was de hele ochtend en begin van de middag bezig met voorbereiden op een storm. De laatste berichten in de middag waren dat het windkracht 11 zou kunnen worden.

     Voorbereidingen voor de storm. (zeilen, veiligheidsmiddelen aan de railing etc. weg en de eerste extra landvasten)

In de haven, aan de kade waar de visserschepen liggen, is rumoer ontstaan. Er is een (verdronken) dolfijn in de netten gevonden.
Het blijkt dat de vissers geld krijgen voor het rapporteren hiervan, zodat een onderzoeksteam e.e.a. kan onderzoeken over het dier. Het was een mooie dolfijn, helaas werd ie langzaam tijdens het onderzoek aan stukken gesneden...

 

Toen we naar bed gingen waaide het stevig, ongeveer windkracht 7... We waren op de kop van de steiger gaan liggen, aangezien de voorspelling was dat de wind zuid / zuid-west zou zijn. Dan zouden wij goed aan hoger wal liggen. Helaas nam de wind gedurende de nacht alleen maar toe, vanuit het zuid-oosten........
Vanaf zes uur-half zeven ging het echt los. Wij lagen aan lager wal met 60 (!) knopen wind. Iedereen was inmiddels op, lijnen checkend en kijkend naar de windmeter. De hoogste snelheid die een van onze buren heeft gemeten was 79 knopen. (wij zijn er inmiddels achter dat onze windmeter 'maar' tot max. 60.0 knopen gaat...even melden bij Raymarine...) Uiteindelijk hebben we dus meer dan windkracht 12 gehad en is de 'hurricane' (wat over was van Gordon) precies over ons heen gekomen.
Zeer zeldzaam voor Europa....hebben wij weer! Dit is de tweede keer dat ik doodsbang was...(en Edo ook).
Er is een moment geweest dat ik mijn gympen heb aangedaan (iedereen liep in zijn onderbroek met T-shirt en zeiljas...moet grappig zijn geweest om te zien, maar die gezichten stonden helemaal niet op lachen) naast de boot ben gaan staan om zo hard als mogelijk weg te kunnen rennen naar land als het echt fout zou gaan.
Gelukkig is het niet nodig geweest en is de schade bij ons en bij alle anderen die we kennen hier bijna 0. (met dank aan Marco en Holly, die eerder die avond nog hoopten op een beetje storm omdat ze anders wel wat zouden horen over die 'overdreven' maatregelen) Alleen zit alles onder de blubber en is iedereen moe en onder de indruk van alle geweld.

     Bemanning van Klef en Dingo in de kuip, kijkend naar de windmeter.
                                               De wind was toen al aan het afnemen en het werd al lichter....

     In de loop van de ochtend komt iedereen bij elkaar kijken hoe die het gehad/gered hebben.

    Tijdens de storm kwamen naast zout en zoet water o.a. kratten en stukken plastic horizontaal voorbij. Edo ontdekt dat er ook een
                         drol is geland op de steiger. Gelukkig had 'ie wel andere schoenen aangedaan nadat zijn ene slipper was weggewaaid!

Om een uur of negen 's ochtends hebben we met een aantal bij ons in de kuip warme chocomelk gedronken om bij te komen van de ervaringen van die nacht (ja ach, je gaat naar de cariben en neemt mee....) en aan het eind van de middag hebben we een pot luck gehouden bij the Dalliance (Holly & Marco), om te vieren dat we er met zijn allen redelijk heelhuids doorheen zijn gekomen. Doodmoe zijn we vervolgens allemaal in bed gekropen, in de hoop dat we nu wel rustig konden slapen en dat het zusje van Gordon, Helene, die onderweg is deze kant op hopelijk meer noordelijk langsschuift.

     Pot luck bij Holly en Marco (middelste foto). Uh ja...er was voldoende alcohol.

     Schade bij de haven na de storm valt mee.

Sinds de storm regent het de hele dag en het waait nog steeds flink. We blijven dus allemaal nog even liggen in Camarinas.
Om erachter te komen hoe het de anderen vergaan is (Lahaina (www.lahainaopreis.nl) en Margalliti (www.jaapdevoogd.nl), Rebellion (www.syrebellion.com) en WillYou (www.yachtWillYou.co.uk)) en om vrienden en familie op de hoogte te brengen dat alles oke is, gaan we op zoek naar een internetmogelijkheid. Iedereen blijkt zijn eigen verhaal te hebben en sommige hebben de storm niet meegemaakt.

   Het blijft nog dagen regenen en we vermaken ons met lezen en muziekluisteren. De spaarzame droge momenten worden gebruikt om de zeilen er weer op te zetten. We komen erachter dat een pinnetje los is geraakt in de geleider waar de fok/HA/genua in moet. Edo gaat de mast in en zaagt een stuk van het pinnetje af en tikt de rest weer terug met een hamer. (hopelijk kunnen we ook zonder een half pinnetje?)


17.09 - 19.09 Laxe
Bijtijds vertrokken we op weg naar de Ria de Corme. We hadden al via de Navtex vernomen dat de wind weer niet uit de goede richting kwam. Het is een stuk van ongeveer 35 mijl, wat met deze wind betekent dat we zo'n kleine 50 mijl kruisend moeten afleggen. Helaas bleek toen we buiten kwamen dat er nauwelijks wind was, ongeveer 4 knopen. We hebben het eerste stuk dus op de motor gevaren. Tegen elven werden we via de VHF opgeroepen door de Lahaina en door de Dingo. Zij vertrokken op dat moment alledrie (samen met Hafskip) uit La Coruna en vroegen zich af waar wij waren en hoe de wind was. Wij hadden net de zeilen gehesen en het zag ernaar uit dat het harder ging waaien.
Uiteindelijk hebben we een heerlijke zeildag gehad, met windsnelheden tot max 24 knopen. Halverwege
kwam de Lahaina ons voorbij. Zij zagen het niet zitten om het hele stuk te laveren en legden het stuk op de motor af, met het grootzeil op tegen het rollen. Eric heeft een paar mooie foto's van ons geschoten in het voorbijgaan. We hebben een grote groep dolfijnen langs de boot gehad. Deze keer waren ze groter dan die we bij de oversteek zagen.
 
  Dolfijnen.

     Foto's van Klef onder zeil (met dank aan Eric, Marieke, Joost en Ilse die de foto's maakten)

Nadat we om Islas Sisargas heen waren gedraaid liepen de Hafskip en Dingo op ons in, beiden ook op de motor. Om ongeveer 8 uur 's avonds liepen we met zijn drieen Laxe binnen. Een klein baaitje aan een wit zandstrand met daarachter het dorpje Laxe. Een passend einde bij een mooie zeildag.

Eric en Marieke waren al vanaf zes uur in Laxe en 's avonds hebben we onze ervaringen van de laatste dagen uitgewisseld in de kuip. Zij hadden de foto's bij zich die ze van ons hebben gemaakt. Erg leuk om je eigen schip onder zeil te zien.

      Na aankomst in Laxe, het einde van een heerlijke dag. (fotos van Eric en Marieke)

  Laxe.

14.09 - 16.09 Ensenada de Mera

Vanuit de haven van la Coruna
, Darsena Deportiva, zijn we de 14e aan het eind van de middag de baai overgestoken en hebben ons anker uitgegooid in een klein baaitje 'Ensenada de Mera', omgeven door rotsen en een klein strandje en bij een klein dorpje. In deze baai blijken ook de Dingo en de Hafskip te liggen. Ondanks dat wij weer moeite hebben met het schommelen en klotsen 's nachts zijn we hier twee dagen gebleven. Lekker geklust en gezwommen en met de brommuh naar de kant gegaan. Uiteraard ook geborreld met Martin en Dirma en Joost en Ilse.

  Ensenada de Mera


  Opwarmen in de hangmat na het zwemmen (17 graden watertemp. is bijna warm, na Engeland). Op de achtergrond la Coruna.



    We hebben inmiddels ook het luik van het toilet voorin open gemaakt. Dit begon steeds meer te lekken. Het blijkt hetzelfde
                         probleem te zijn als bij de luiken bovenop de kajuit, het gangetje voorin en boven ons bed....Nu moet het alleen wel lang genoeg
                         droog blijven zodat we het ook kunnen repareren.


11.09
Santiago de Compostela
Met de bus zijn we naar Santiago gegaan. Was een uur en onderweg zagen we nog wat van de omgeving.
Santiago de Compostela is natuurlijk supertoeristich, maar waarschijnlijk omdat het de hele dag miezerde en het seizoen al een beetje afgelopen is hebben we daar niet teveel last van gehad.
Vanaf het busstation zijn we door allerlei kleine straatjes naar het Praza do Obradoiro gelopen.

    Santiago.


  De kathedraal van Santiago.

Aan dit plein, jaarlijks einddoel voor vele pelgrims, ligt de kathedraal. Het huidige gebouw dateert uit de 11e en 12e eeuw en staat op de plaats van de 9e eeuwse basiliek. Binnen stond een lange rij bij het beeld van de 'Santo dos Croques' (heilige van de kopstoot). Dit beeld met het voorhoofd aanraken brengt wijsheid en geluk. Vandaar dat iedereen zich in verschillende poses bij het beeld liet fotograferen....

  Het is ons net gelukt om tussen twee toeristen door Santo dos Croques te fotograferen.

In de kathedraal staat achter het hoogaltaar een glimmend beeld van
de heilige jacobus en er hangt een wierookvat, de botafumeiro. Dit vat is zo zwaar dat het aan een dik touw via katrollen boven het altaar heen en weer geslingerd moet worden door 8 mannen.

  De Botafumeiro.

Bij terugkomst in de haven in la Coruna bleken de drie Nederlandse boten die zaterdag waren uitgevaren weer terug in de haven te zijn. 's avonds hebben we met allemaal kennisgemaakt. Met zijn tienen in de kuip bij Joost en Ilse (Hafskip, een Jan Haring) , was erg gezellig. Sommigen doen hetzelfde rondje als wij, anderen gaan verder en langer weg. Leuk om ervaringen en plannen te horen van de anderen.  (Marieke en Erik met de Lahaina
hadden we in Engeland al ontmoet, Jaap en Laura met de Margalliti, Martin en Dirma met hun zoontje met de Dingo en Joost en Ilse met de Hafskip)

08.09 - 13.09 La Coruna

Zaterdag, toen wij ons hoofd uiteindelijk uit het luik staken waren alle Nederlanders die in de haven lagen toen wij hier aankwamen vertrokken. Naast ons liggen nu Jaap en Laura met de Margalliti. Ook zij waren op de Zeilen-vertrekkersdag in Enkhuizen en zijn voor onbepaalde tijd vertrokken met als begin Spanje en Portugal en daarna zien ze wel...
Twee avonden hebben we met ze geborreld en zijn we tapas wezen eten in de stad. Erg gezellig.

De tweede dag in La Coruna
hadden we gepland om vroeg op te staan om 's ochtends op een versmarkt in de buurt rond te kijken. Helaas bleek deze niet open te zijn (t is zondag). Maar daardoor waren we erg vroeg in de stad (9 uur op zondag is best vroeg!) en konden we bij een nog aangename temperatuur de stad verkennen.
We hebben een deel van een wandelroute langs bezienswaardigheden in de oude stad gelopen en zijn in een museum geweest over de 16e en 17e eeuw in La Coruna (over de Armada en capitan Drake (die in Zuid Engeland een held was en hier natuurlijk juist de vijand) en de rol van een heldin van deze stad, signora Maria Pita).

     Klef in de haven, met rechts naast ons de Margalliti en op de achtergrond het centro urbanico (het nieuwe deel van de stad). Het park met palmbomen is ons uitzicht vanuit de kuip.

     De haven van La Coruna.

     Het Plaza Mayor, a.k.a. Plaza Maria Pita. Typisch voor Galicie (streek Noord-West Spanje waar La Coruna in ligt) zijn de glazen balkons aan de panden, zo gemaakt om aangename temperaturen te kunnen hebben binnen, maar beschutting te bieden tegen de koude zeewind. Hieraan zou La Coruna haar naam te danken hebben (de glazen stad). Het grote gebouw aan het Plaza is het Palacio Consistorial (was eerst stadhuis, nu een klokkenmuseum).

      Straten en pleintjes in het oude deel van de stad.

Heerlijke ham hebben we hier gekocht.

  Met een tram zijn we dinsdag vanaf het park achter de haven naar
                                                                                        de Torre de Hercules gegaan. Volgens zeggen de oudste werkende vuurtoren in
                                                                                        Europa. Mooie vuurtoren en mooi uitzicht..

04.09 - 08.09 De oversteek, de Golf van Biskaje

    Maandag om een uur of vier moest het dan echt gebeuren. De weersvoorspelling gaf aan dat we het eerste stuk windkracht 3-4 zouden hebben en niet helemaal uit de goede hoek, maar het zou gaan verbeteren in de dagen erna. Toen we echter bij Falmouth om the Manacles (rotsen die ver in zee net boven het water uitsteken) draaiden bleek er geen wind te zijn. We zijn dus maar even op de motor doorgegaan.

Edo had er helemaal zin in, dus ging vol goede bedoelingen staan koken....en kwam groen en grijs weer buiten. Na het eten kwam er iets van wind maar wel uit het zuid zuid-westen, dus hebben we de zeilen gehesen en zijn richting het westen gaan zeilen. Edo is om 8 uur naar bed gegaan en Marieke is de eerste wacht gaan houden.
Het slapen ging van geen meter. Als we allebei 2 uur hebben geslapen dan overdrijven we. Toen ik om 6 uur naar bed ging en Edo de wacht weer overnam was de wind aan het afnemen.
Net toen we elkaar door onze dichtgetimmerde ogen aankeken en ons afvroegen of we dit echt wilden (zulke nachten) kwamen een tiental dolfijnen ons ervan overtuigen dat dit echt heel leuk is! Waanzinnig om te zien, wat een mooie dieren die zo langs je schip 'dansen'. Helaas gingen we niet hard genoeg om ze lang bij ons te houden.
De hele dag hebben we gelaveerd met op zich goede snelheden, maar nauwelijks in de richting van La Coruna. Zo zou het wel eens een heel erg lange en zware tocht kunnen worden....
's avonds had ik lekkere kip korma gemaakt....die Edo nog voor de laatste hap reproduceerde en aan de haaien heeft gevoerd...Nu voelde hij zich alleen maar nog rotter.

   Edo op wacht met zijn ontbijt/lunch van die dag....droge crackers.

Aan mij dus weer de eerste wacht, in de hoop dat deze nacht ons meer slaap zou leveren. Geen slaap gekregen, wel veel dolfijnen en fluorescerend plankton. De wind nam toe tijdens de nacht en er ontstond dichte mist. Om een uur of half twee wekte Edo me omdat hij schepen rook (zware diesellucht) en overstag wilde voordat we midden op de shippinglane zouden liggen bij Ile d'Ouessant (denkbeeldige strook waarover de grote schepen varen op drukke routes om te voorkomen dat ze elkaar in de weg varen) Gelukkig hadden we dat op tijd gedaan want toen we onze nieuwe koers voeren en achter ons keken doemde daar een megagroot vrachtschip van opzij op in de mist...

    Onze kooi deze dagen waar we om en om in schuiven 's nachts.

Toen 's ochtends de wind helemaal verdwenen was hebben we de motor gestart. Edo gaf aan dat hij dacht een vin te hebben gezien die heen en weer ging zoals een haai dat doet. Later hebben we er nog twee gezien. (maar even niet zwemmen....alhoewel een beetje opfrissen geen luxe was)

In de middag, toen we net even gestopt waren met voor ons uit kijken of er schepen waren (de hele dag niets gezien), zag ik opeens achter Edo vlak langs ons in het water een witte berg langsschuiven (vanuit de kuip, dus die hoop was al ongeveer 8 meter langs ons geschoven en gelukkig niet recht voor onze boeg gekomen). We zijn er omheen gedraaid om te kijken wat het was. Het deel dat boven water drijft is ongeveer 1,5 meter en eronder hangt nog zo'n 3 meter waar duidelijk flinke happen uit genomen zijn. Het lijkt op een walvis/potvis. Stinken!!

 

Net toen we weer wind kregen maakte een klein vogeltje een nogal slordige landing op ons voordek. Het was blijkbaar nogal uitgeput en heeft met verkrampte pootjes een beetje zitten piepen, totdat het water wat we hadden neergezet werd opgemerkt en het beestje weer wat pit kreeg. We hebben het grootzeil gehesen en de motor weer uitgezet. Wat een rust!
Het vogeltje werd steeds vrijer en hipte op het voordek rond, achter de vele motjes en vliegjes aan die overal opzitten. Op een gegeven moment kwam hij de kuip in en vloog naar binnen. Meeliften oke, maar in ons bed schijten gaat wat ver, dus we hebben hem weer naar buiten gejaagd en in de kuip in een windvrij hoekje neergezet. Daar heeft hij een klein halfuur gezeten totdat hij wegvloog omdat hij schrok van Edo die de grootschoot aantrok. Wij dachten dat 'ie weer verder was gegaan.

    Onze eerste verstekeling.

In de nacht van woensdag op donderdag nam de wind toe en zowaar...uit de goede hoek (noord / noord-oost). Met deze ruime wind hebben we snelheden van ruim 8 knopen gelopen en voor lange tijd achtereen. We hadden alleen het grootzeil opstaan en dat leek ons ook wel voldoende. Ook nu weer veel dolfijnen om ons heen, heel mooi.
In de ochtend echter, toen Edo het om 6 uur weer overnam, werd de wind sterker en werd het wat onaangenaam zeilen. Door de combinatie van Atlantische 'swell', de flinke golven veroorzaakt door de wind (ondertussen 6+ Bft) en zonder steun van de zeilen (ruime wind) ging de Klef rollen waar geen eind aan leek te komen.
Maar we waren blij met de snelheid en het feit dat ons waypoint 'La Coruna'  nu elk half uur dichterbij kwam, dus we lieten het zo.
Helaas kwamen we erachter dat het vogeltje blijkbaar toch teruggekomen was, maar het niet overleefd had. Het lag dood naast een van de luiken.

   Golf van Biskaje, F5/6 (toen het nog zo aangenaam was dat je er een foto van gaat maken...)

Om een uur of drie ging Edo, die niet veel energie meer had nadat hij zijn maaginhoud aan de vissen gevoerd had en al dagen leefde op crackers, evergreens en thee, op bed liggen.
Hij lag er nog niet in of ik zag de meter die het aantal knopen wind aangeeft omhoog gaan...16 knopen, 18, 20 23..(in 1 minuut). Toch maar besloten om Edo weer uit bed te halen, die hier natuurlijk wel even voor nodig had...26, 27, 28 knopen... Toen Edo buiten was werd de motor gestart en ben ik meteen naar het voordek gegaan om het grootzeil te laten zakken (nog steeds ons enige zeil). Toen ik daar op mijn knieen zat (staan ging niet, want de boot ging inmiddels vreselijk te keer met de neus tegen de golven in en een heftig beukend grootzeil) kwam er een golf over het voordek waarin ik compleet verdween....dat was schrikken!
De wind was ondertussen opgeklommen tot 37 knopen en de mast kreeg hierdoor flink op z'n donder en dus brulde Edo dat het zeil NU weg moest..Gelukkig lukte het om de val, die natuurlijk in de knoop was geraakt na drie dagen, los te krijgen en het zeil te laten zakken. De motor draaide op volle kracht om de boot tegen de wind in te houden, maar dit lukte nauwelijks. Ongeveer 20 minuten nadat het begonnen was nam de wind weer af tot 14 knopen .....

We hebben nog een uur zwijgend naast elkaar, aangehaakt met de lifelines achter het roer, gezeten. Wat was dat?

De rest van de dag en erop volgende nacht hebben we op de motor plus kotterfok gevaren, recht op ons doel af. (de schrik zat er goed in.) Vrijdagochtend hebben we besloten het grootzeil er weer bij te zetten, maar wel twee keer gereefd..En zo zijn we aan het einde van vrijdagmiddag de baai bij La Coruna ingevaren.

    Het eerste zicht op land na vier dagen, de skyline van La Coruna die uit de mist opdoemt.

Na vier dagen en vier nachten lagen we in een mooie stad, in een veilige en rustige haven met douches met zoet water en een verschoond bed. Dan kun je dat soort dingen wel echt waarderen! En toen we om een uur of 12 de volgende ochtend ons hoofd buiten het luik staken scheen de zon!
Het is in Noord Spanje zo'n 25 graden. we genieten volop van de mooie bezienswaardigheden en de drukte in de stad en ook de gebruikelijke siesta van 13:00-17:00 uur op een terrasje met wijn en tapas kunnen we wel waarderen (;-)) Hier blijven we even hangen om bij te komen.

In de haven lagen we naast de Lahaina, met Erik en Marieke en hun twee kinderen. Zij waren de dag ervoor uit Brest aangekomen. Verder lagen er nog twee nederlandse boten in de haven die we herkenden van de vertrekkersbijeenkomst en Danielle en Paul met een Sweden Yachts 390, de Lientoo. Zij waren niet op de vertrekkersdag. Zij hebben dezelfde plannen als wij en zijn ook met zijn tweeen.

04.09 Voorbereiding voor de oversteek van Falmouth naar La Coruna
We zijn langzamerhand steeds verder klaar voor de oversteek, waaraan we als het weer meezit maandag in de loop van de dag gaan beginnen.
De waypoints zijn ingevoerd in de GPS, het sailplan voor de komende 430 Nm staat klaar.
We hebben besloten om te beginnen met een schema voor 's avonds/'s nachts van 3 uur: 9-12/12-3/3-6/6-9. Onze slaapplek* met slingerschot hebben we uitgeprobeerd (maar ja, toen lagen we aan de steiger!). Zeer benieuwd (spannend) hoe dat gaat.....
*Een van de banken wordt omgebouwd tot bed, wat door het wegnemen van de leuning zelfs lang genoeg is voor Edo. Aan de open zijde van de bank trekken we een zeiltje omhoog dat onderaan vast zit aan de zitting van de bank. Hierdoor lig je in een soort ' wieg' waar je niet uit kunt vallen.

Alle inkopen zijn gedaan, alleen moeten we maandag voor vertrek nog diesel bijtanken, inclusief de 50 ltr. extra in jerrycans. (we hebben in ruim twee maanden 100 ltr. verbruikt, netjes toch?) En ook moet het water nog worden aangevuld (de beide watertanks, de spare-jerrycan in de bilge (voor als t water in de tanks om een of andere reden niet bruikbaar blijkt/wordt) en de jerrycan voor noodgevallen die aan dek, aan de railing wordt vastgemaakt).

En het noodscenario:
De waterdichte ton en grabbag staan klaar, met daarin o.a. Iridium, EHBO spullen, GPS, VHF, visgerei, spiegeltje, crackers, zaklamp, extra batterijen, papieren en warme kleren.  De taken zijn verdeeld; Edo doet alle zware taken (reddingsvlot, dinghy en 25 ltr. jerrycan zoetwater) en Marieke alles binnen (EPIRB, grabbag en ton pakken en DSC distressknop van VHF indrukken).
Nu is het nog wachten op beter weer...


Beessies in Zuid-Engeland:

We zijn behalve heel veel meeuwen weinig beesten tegengekomen. Wel hebben we veel gannets (Jan van Gent?) gezien, aalscholvers en een razorbill (familie van de puffin die blijkbaar op de Scillies voorkomt). Ze hebben hier rare kwallen en ook een soort haai die gelukkig alleen plankton eet. (niet gezien gelukkig, want dan weet ik niet of ik nog zo makkelijk zou gaan zwemmen) Alle andere hier voorkomende dieren als zeehonden, walvissen en dolfijnen hebben we gemist.

            Gannet en Shag (!)
     Razorbill (gespot in Beaulieu, maar tegen de tijd dat wij onze camera hadden was 'ie natuurlijk ondergedoken).

     Kwal, die tussen de boot en de steiger bleef zweven.(wil je ook niet tegenkomen bij het zwemmen)
    Basking Shark (Beschermd dier in Engelse wateren, kan meer dan 11 meter lang worden. Als je daar een botsing mee hebt....).



29.08- 04.09 Falmouth
Na een frisse duik in Cawsand Bay hebben we het anker gelicht en zijn we vertrokken naar onze laatste stop in Engeland, Falmouth.
De weerberichten gaven aan dat we een Noordwester konden verwachten van F5-6 maar zodra we buitengaats kwamen werd het duidelijk dat de wind uit het westen kwam dus moesten we beginnen met een koers richting Eddystone Rock. Gelukkig ruimde de wind geleidelijk
en was Falmouth, toen we eenmaal bij de Hand Deeps (groepje ondieptes ten westen van Eddystone Rock) waren, op een haar na bezeild.
Eddystone Rock bestaat uit een paar rotsen, een heel eind uit de kust, waar een vuurtoren op is geplaats. Wel een bijzondere gewaarwording, zo'n ding 'midden' op zee.

    Om ons heen hebben veel mensen in Cawsand Bay krabbende ankers gehad. Dat van ons lag vast als een huis....
                           (en dan ook nog die @#$%?>ankerlier!)
 
Ook deze tocht kregen we weer een pittige zee. Rotgolven uit verschillende richtingen en vlagen van F7. We konden wel de nieuwe afvoer van de ankerbak goed testen...en 't is goed gegaan bleek bij aankomst (en tussendoor bij de vele checks eigenlijk al). We begonnen met volledig grootzeil en Genua. Bij Eddystone Rock hadden we de genua al voor 50% ingerold en enkele Nm's later werd de genua verwisseld voor de kotterfok en hebben we een rif in het grootzeil gelegd. Ook daarmee liepen we gemiddeld nog zo'n 7-7,5 knotsen over de grond.
Om zes uur hadden we aangelegd in de gemeentelijke jachthaven, Falmouth Yacht Haven
. Na zo'n dag tegen de golven inbeuken ben je doodmoe. De hele dag ben je bezig jezelf vast of in ieder geval overeind te houden. Je zit de hele dag naar de golven te turen om je erop voor te bereiden of om de boot goed in de golven te sturen. (wat bij dit weer toch echt Edo's ding is en niet dat van Marieke!)
Nadat we van een heerlijke douche genoten hadden (Voor Edo vier dagen geleden dat ' ie water kreeg....Marieke had natuurlijk nog gezwommen (maar toch! ;-)) zijn we nog een rondje door de stad gaan lopen en om 10 uur gaan slapen...eindelijk rustig slapen! ( In Cawsand Bay hadden we de laatste twee nachten erg slecht geslapen).

We hadden in Cawsand Bay een lijstje gemaakt (ja...het onthaasten is nog niet helemaal compleet..) van dingen die we moeten doen of kopen voordat we Biscay oversteken. Daar hebben we een groot deel van de eerste dag aan besteed.
We hebben nu bijvoorbeeld een netje aan het plafond hangen waarin groente en fruit kan liggen. En we hebben een EPIRB gekocht, of eigenlijk besteld want hij komt pas vrijdag. Ook hebben we een rigger gebeld die donderdag komt kijken naar onze (zij-)stagen (tijdens zwaar weer hangt de onderste stag (lower shroud) aan lij toch net iets te losjes). 

         Het oude deel van Falmouth bestaat uit drie straten parallel aan de rivier 'Fal', met allemaal smalle en schuinaflopende steegjes naar het water. Op de linker foto zie je KLEF liggen (aan de steiger, van opzij).

  Falmouth is bekend als vertrekkers- of aankomsthaven voor zeilers die van of naar zuid-europa komen/gaan. Wij hadden dus verwacht dat we straten vol met winkels vol bootbenodigdheden zouden treffen. Helaas hebben we weer aardig wat kilometers moeten maken om aan het merendeel van de benodigde onderdelen te komen....Falmouth heeft wel leuke winkelstraten, maar dan met 'gewoon' restaurantjes, kledingzaken en de grote ketens.

    Omdat de ruimte onder de bank toch leeg moest omdat de bedrading van o.a. de windmeter nagelopen moest worden hebben we e.e.a. toch maar iets meer geordend. Eerder hadden we alles er gewoon in opgestapeld, maar dat was af en toe best zoeken. Nu staat op alle blikjes en potten aan de bovenkant wat het is en hebben we een lijst van wat we hebben. Hier zie je ook ons net hangen.

De tweede dag in Falmouth hebben we kennis gemaakt met Paul, die in zijn eentje met de 'Rebellion' begonnen is aan een tocht via Kaap Hoorn om uiteindelijk in Australie te komen (en van daaruit ziet ie wel weer...). Petje af, da's best pittig....in je eentje.
Dave, de rigger die Edo gisteren heeft gebeld, is naar de stagen komen kijken en heeft e.e.a. versteld. Die zijn i.i.g. klaar voor de oversteek.
Wij hebben een tijd lang met een pint voor ons op het terras van The Quayside Inn naar de baai en mensen zitten kijken. (mooi leven toch?)

    De voorspelde depressie in het weekend is zaterdag inderdaad begonnen. Windkracht 7+ en regen. Best lekker wakker worden
                         zo, voor een keertje. We hebben ons voorgenomen om maandag te vertrekken, tenzij de weersvoorspellingen veranderen.
                         Dan proberen we de gekochte hangmat voor op het voordek wel een andere keer uit...

26.08- 28.08 Cawsand Bay
Door het wachten op de wasmachine en wat internetten zijn we pas laat begonnen aan onze volgende tocht: Cawsand Bay, bij Plymouth. Wederom eerst een kaap met een flinke race, Start Point en ondanks het feit dat we er weer zeer ruim omheen gingen heeft moeder natuur nog wel even van zich laten zien. Een swell uit het west-zuidwesten met daarop golven veroorzaakt door een pittige wind en met 2 knopen stroom er tegen in. En daar kwam bij dat we naar het noordwesten moesten en we hadden natuurlijk ook noordwesten wind! (andere mensen blijven dan een dagje in de haven liggen.....hmmm). Zelfs met deze rotgolven haalden we nog een snelheid van 8-9 knopen SOG (speed over ground). Dat voorkwam echter niet dat we door het laveren nog 10 uur bezig zijn geweest voor een stukkie van ruim 40 Nm. (we hebben er overigens ruim 60 gemaakt die dag). We kwamen dus in het donker binnen.

We dachten dat met donker Portsmouth binnenvaren spannend was....dit was eigenlijk nog spannender. Waar we in Portsmouth druk waren met het herkennen van de boeien en het opletten op de scheepvaart om ons heen, was het hier pikdonker en doodstil. Je kon nauwelijks onderscheiden waar de kant was en waar/of er boeien waren. Daar kwam bij dat tot net in de baai de deining en de wind F5/6 bleven (de meters die de windrichting en snelheid aangeven zijn al een tijdje stuk. We doen het dus met de Windex in de top van de mast. Die kun je alleen niet zien in het donker...)
Maar 't is allemaal goed gegaan. Gelukkig waren we doodmoe, anders hadden we niet geslapen vanwege de angst dat het anker ging krabben of dat we bij het draaien van stroming of wind tegen de kade of een andere boot aan zouden draaien. 's Morgens om half zeven, toen Edo ging kijken hoe het er bij licht uitzag, werden we gerustgesteld (en een waarzinnige zonsopkomst, zie onder). We lagen prima in een topbaai! Hier konden we wel even blijven liggen.

    Zonsopkomst, gezien vanaf Cawsand Bay 06:30 's morgens.

    Cawsand Bay bij daglicht.

Twee dagen hebben we in Cawsand Bay gelegen. Er zijn weer wat klussen gedaan en er is wat extra spaans bijgespijkerd. Onder andere de afvoer van het water in de ankerbak is aangepast. Voorheen moesten we na elke dag met ruw weer het bed voorin opbreken en een slang uitrollen om het water van voorin in de bilge te laten lopen en van daaruit weg te pompen. Nu is er een permanente slang onder de vloer door aangelegd, waar het -als alles werkt zoals het bedoeld is- vanzelf heen stroomt en weggepompt wordt door de automatische bilgepomp. Er is een tweede afsluiter tussengezet, die op een iets betere plek zit dan helemaal voor in de punt onder het bed.

   Afvoer ankerbak (voorheen) van voor in de boot naar de bilge.


22.08- 25.08 Studland Bay - Weymouth - Brixham
Na Beaulieu wilden we eigenlijk naar Lulworth Cove, een mooie baai aan de zuidkust, zo'n 45 Nm van the Needles. De baai geeft bij aflandige wind goede beschutting, maar bij zuidwester wind moet je zorgen dat je wegbent (dan rolt de Atlantische Oceaan naar binnen en klotsen de golven alle kanten op). Helaas was de wind in de loop van de middag (toen we vertrokken uit Beaulieu stond er nauwelijks wind, maar al snel veranderde dat. In het Needles Channel hebben we de Genua verwisseld voor de kotterfok.) ZZW F6 geworden, dus moesten we ons plan wijzigen. Het alternatief dat we de avond ervoor hadden bedacht was een stuk aantrekkelijker met dit weer: voor anker in Studland Bay net ten zuiden van Poole.

           Links Hurst Point met daarop Hurst Castle aan het begin van de Solent, rechts The Needles.
    Ons uitzicht in Studland Bay, met een doorkijk naar het Kanaal.

In Studland Bay hebben we een heerlijke avond gehad en om 9 uur de volgende ochtend verlieten we de baai weer, onderweg naar Weymouth. Voorspelling was F5/6, occasionally F7 and some showers at first.... Wij hadden continu F7, met harde vlagen tijdens de vele buien, de hele dag door. Om de meest ruwe zee rond St. Albans Head (een zogenaamde race*) te vermijden hebben we pas 5 mijl ten zuiden van de kaap onze koers naar het westen verlegd maar ondanks deze ruime bocht kregen we nog wel te maken met een zeer ruwe zee.

*Race: chaotische en gevaarlijke zee die onstaat door grote diepteverschillen, eb/vloed stromingen uit verschillende richtingen en versterkt door de wind. De race bij Portland Bill is de meest beruchte waarbij bijna verticale waterbewegingen zijn waargenomen en waarvan gezegd wordt dat schepen, groot en klein, er zijn vergaan zonder een spoor achter te laten.

Toen we na een zware dag Weymouth binnenliepen zagen we de Will You liggen. Wij werden in eerste instantie door de havenmeester als zesde tegen een aantal kleinere boten gepland, maar na klachten van de kleinere boten binnenin, kwamen we direct achter hen te liggen naast een paar Beneteau's.
We hebben 's avonds met Pam en Dave van de Will You in de kuip aan de wijn gezeten. Zij hadden na ons -zeer korte- contact in Eastbourne via Google onze website opgezocht en ons gemaild. (we hadden helemaal geen namen uitgewisseld ofzo). Ze zijn nog steeds druk aan het klussen. Ze lagen al enkele dagen in Weymouth en toen wij na twee nachten weer doorgingen bleven zij nog even. Wachten op beter weer en verder klussen. Zij gaan via de kanaaleilanden naar Spanje dus waarschijnlijk komen we ze in Portugal weer tegen. (als ze nog eens wegkomen daar! ;-)).
Daar de haven van Weymouth niet al te groot is moesten we wel een paar keer Klef verplaatsen. Eerst voor onze buren die 's ochtends weggingen en later voor een schip dat door haar lengte niet langzij de Klef kan. Zo moesten we even losgooien voor een Oyster 61.

Weymouth is een leuk dorp met allemaal in pastelkleuren geverfde huizen en kleine straatjes rondom een baai en haven in de stad. (zoals in veel hollandse stadjes, maar is voor Engelse begrippen uniek (komt alleen in zuidwesten van Engeland voor). Ze noemen dit de Engelse Reviera.....

De 25e hebben we een heerlijke zeildag gehad naar Brixham met wederom een ruime bocht om de race van Portland Bill. Zon, een lekker briesje uit de juiste hoek en de genua, het grootzeil en autopilot doen de rest. Alle tijd om voor het eerst het visgerei erbij te pakken en een poging te wagen iets eetbaars aan de haak te slaan. Het dodelijke blinkerbeest op de foto is dezelfde die 20 jaar geleden dienst deed op Yum Yum. Helaas wilden de Engelse vissen niet erg happen. Ook het feit dat het blinkerbeest nogal vaak boven water komt bij snelheden boven 6 knopen helpt niet echt, misschien iets meer RVS draad.....

     

Brixham is kleiner dan Weymouth, dezelfde gekleurde huizen en de stad om de haven heen. Aan de haven staat een standbeeld van Willem van Oranje, die in 1688 de stad aandeed om ze te overtuigen van het protestantisme....

 

Volgens de pilot is het nog steeds een belangrijk dorp voor de aanvoer van vis naar het hele land. Dat is echter moeilijk voor te stellen als je er rondloopt. In het dorp hangen overal borden dat je moet oppassen voor de zeemeeuwen. Die komen af op de viskotters die in de haven liggen en jatten het eten uit je hand (sinds onze ervaring in Eastbourne echter eten wij niet zonder een oog op de meeuwen te houden..). Die viskotters hebben namen als ' Grietje' en 'Aleid' (overgekocht van Urkse vissers die er geen brood meer mee kunnen verdienen). Ben benieuwd hoe ze dat hier uitspreken.
Het hele dorp zit onder de schijt van die meeuwen: alle gevels, daken, borden en bankjes...


19.08-22.08 Beaulieu River
Twee dagen (drie nachten) hebben we op Bjoelie river gelegen, aan een mooring. Geen buren, geen drukke steiger en heeel veel rust om ons heen.
De eerste dag zijn we met de brommuh naar de haven in Buckler's Hard gegaan en hebben van daaruit het wandelpad langs de rivier genomen naar Beaulieu. Een mooie wandeling, door bossen en langs weiden en korenvelden, van 5 kilometer.
In Beaulieu is een abdij, een paleis en een motormuseum, waar we uiteindelijk niet ingegaan zijn. We hebben door het plaatsje geslenterd en een high tea genomen. In het dorp lopen paarden en ezels vrij rond, wat het wel een aparte sfeer geeft.

             De Millenium Lighthouse bij de entree van de rivier en ons uitzicht. (we liggen achter elkaar aan moorings (boeien die aan een klomp beton in de rivier liggen. Meeste van deze boeien zijn van particulieren, maar de regel is dat je eraan mag gaan liggen. Komt de eigenaar terug dan moet je verkassen. Dit is ons gelukkig niet gebeurd). Wij zijn wel aan een andere boei gaan liggen toen we erachter kwamen dat ons roer in de blubber vastzat en het water nog niet op 't allerlaagst stond....

Verder hebben we gezwommen, geklust en gelezen. Lekker relaxte dagen dus.

Het verhaal achter Beaulieu:
In de 13e eeuw kwamen Cisterciener monniken uit het Franse Citeaux aan bij de rivier. Koning Johannes was toen eigenaar van de New Forest en ging er soms jagen. Hij verzette zich tegen de komst van de monniken, wat hem duur kwam te staan want hij kreeg een verschrikkelijke nachtmerrie waarin hij voortdurend geslagen werd door de monniken. De volgende ochtend heeft hij zijn jachthut aan de monniken geschonken. De naam van de jachthut was 'Bellus Locus Regis' (latijn voor mooie plek van de koning), wat de monniken tot beaulieu maakten en de engelsen vervolgens tot bjoelie. De monniken bouwden naast de hut onder andere een paleis voor de familie Montague. Het halve dorp behoort nog steeds tot de estate van de graaf van Montague, die het hele gebied bezit. Hij mag zelfs liggeld vragen als je ergens voor anker ligt....En volgens ons leven zijn nazaten of een of andere stichting er goed van, want je betaalt nog 17 pond per nacht om aan een mooring te mogen liggen!!
(maar goed, het is er wel heel erg mooi)
 

16.08-18.08 Portsmouth - Cowes
Cowes, het Walhalla voor de zeiler. Aan de ene kant van de Medina River een kasteel en 'kastelen' van huizen en aan de andere kant (waar wij mogen liggen in de Cowes Yacht Haven) kleine straatjes met eettentjes, souvenierswinkels en (zeil-)kledingzaken. De Cowes 'Royal Yacht Squadron' met voor de deur een eigen haventje en een aanlegplaats met ' gouden knop' (waar alleen members of leden van het koninklijk huis aan mogen liggen) liggen er een beetje weggedrukt tussen de lelijke appartementen en de baai (die overigens wel mooi is)
De GPS is gefixt (nieuwe antenne (van Garmin), BNC en een F7 plugje aan elkaar tunen et voila).

   Uitzicht over de Medina River vanuit de kuip, naar East Cowes.

        De gouden knop en de kanonnen en vlaggemast, met goed zicht over de baai.

De 18e zijn we naar de Needles geweest. We hebben een dagticket genomen voor de bus, zijn via Newport (hoofdstad van Wight, het derde nieuwpoort in een maand voor ons!) naar de westpunt van het eiland gereden (was een leuke rit van ruim een uur) en van daaruit gelopen over de uiterste rotspunt naar ' The old battery', vanwaar we een waanzinnig uitzicht hadden op the Needles. En meteen bij the battery een stukje geschiedenis meegenomen.
Terug zijn we deels via de noordkant van het eiland gegaan.
 
               The Needles

   Via een ondergrondse gang van 60 meter kwamen we vanuit The Old Battery (fort op de westkaap van Wight, waar men de vijand van mijlen ver aan zag komen en beschoot/tot zinken bracht indien deze richting het mainland wilde) bij een gat in de rots met direct uitzicht op de vuurtoren (hier stond vroeger een gigantisch zoeklicht om een eventuele Franse boot 's nachts in het zonnetje te zetten).

The Isle of Wight is mooi. Het wordt in de brochures verkocht als het mooiste en grootste wandelgebied van the UK. Dat geloof ik wel. Het is heel groen en heuvelachtig en dat gecombineerd met de zee en waanzinnig uitzicht.

Teruggekomen in de haven lag het weer stampesvol. Het is dit weekend Beneteau Cup in Cowes, dus veel Franse.....
En wij hebben weer een Bav als buren!

  Gezelligheid in de haven.

Onze volgende bestemming ligt hier niet zover vandaan. We willen een paar dagen voor anker of aan een mooring in Beaulieu River (wat de Engelsen uitspreken als Bjoelie River). Daarna, als de wind van richting verandert, naar Lulworth Cove. Dat betekent dat we een tijd weer niet in staat zullen zijn om internet te benaderen en de site te updaten. Hopelijk lukt dat nog wel eind augustus, voordat we de oversteek naar Spanje (la Coruna) maken.

Hopelijk is tegen die tijd Edo's blauwe bil, het resultaat van die vlucht door de kuip, over (of iig geel....gege)

   (sorry moeders)

14.08-15.08 Eastbourne - Portsmouth
De 14e hebben we even rustig aan gedaan. De dag ervoor hadden we wel even genoeg voor ons kiezen gekregen. Onze buren, Pam and Dave van de Will You zijn wel vertrokken naar Brighton (zij zijn met zijn tweeen onderweg naar Griekenland met een ferrocement van circa 40 voet, misschien komen we elkaar nog wel tegen...zie ook www.yachtwillyou.co.uk) Onze nieuwe buren zijn Erik en Marieke met de 'Lahaina' (Najad 490/ www.lahainaopreis.nl) die we al herkend hadden van de vertrekkersdag in Enkhuizen, een half jaar geleden. Nadat we wat geklust hebben en in de stad een paar uur hebben doorgebracht in een internetcafe zijn we bij hun nog wat wezen drinken en kletsen. Leuk om mensen te spreken met dezelfde plannen (en 'ervaringen').

De 15e zijn we bijtijds vertrokken (sluis van half negen, toch best netjes) naar Portsmouth na een laatste heerlijke douche (die zullen we zo niet veel meer tegenkomen). 14 Uur hebben we heerlijk gezeild, met soms snelheden van meer dan zeven knopen. De GPS is ermee gestopt (kan opeens geen satellieten meer vinden, antenne kaputt?), dus we doen 't vandaag met de hand GPS (met 1 m WAAS Willem....!! daar heb je geen kleurenscherm voor nodig). Om ongeveer half tien ging de zon langzaam onder achter the Isle of Wight en gingen we de Solent in. Wat een drukte met grote tankers en ferries (en hoovercrafts) die als verlichte flatgebouwen langs ons stomen. Aanvaren op de haven van Portsmouth voor de eerste keer in het pikkedonker is best een ervaring. Maar door goede samenwerking (een het water afturen naar boeien en de lichtflitsen tellen en de scheepvaart in de gaten houden, de ander kaartlezen) verliep alles gladjes en lagen we om 23:15 netjes afgemeerd in een joekel van een box vlakbij het tot bar omgebouwde lichtschip van Portsmouth Haslar Marina. Van dit soort dagen willen we we er wel meer!

     Navigator Marieke in de Solent.

We zijn een dag Portsmouth ingeweest met een bezoek aan de Royal Navy Museum en de HMS Victory. Erg leuk om een stap terug te doen in de tijd en te zien hoe het er in de 18/19de eeuw aan toeging. Op de plek waar Admiraal Nelson door een Fransoos dodelijk getroffen werd zit een mooi gepoetst plaatje in het dek en bij de plek waar hij uiteindelijk stierf (ergens op een lager dek tegen een spant) staat een groot schilderij dat zijn laatse minuten weergeeft.
In Gosport bij een nerdenwinkeltje een omvormer gekocht voor de laptop (12 naar 19 Vdc), zodat we die nu ook op de accu's van de boot kan draaien. Het enige wat nog op 220 V moet is de soldeerbout en de oplader voor de batterij van de digitale camera. Beide veel in gebruik, dus daar moet nog iets op worden gevonden.

      De HMS Victory

12.08-13.08 Eastbourne - Eastbourne
Vol mooie plannen vertrokken we 's morgens bijtijds op weg naar Portsmouth, met als uitwijkmogelijkheid Brighton. Kotterfok aangeslagen op het voordek en de reeflijntjes bij de hand. Het weerbericht bij de plee's gaf aan dat het een pittig dagje zou worden, 4-5 met later in de middag zes. Dat zou ons voor zonsondergang toch in Portsmouth moeten brengen.
Toen we door de sluizen waren (het water stond nu nog lager in het kanaaltje, de tonnen van de vaargeul lagen op hun zij in de modder, ik heb 0.3 meter onder de kiel gezien, zie foto) zijn we tot de SH verkenningston (Sovereign Harbour, ingang van het kanaal naar de haven) doorgevaren op de motor om daar de kop in de wind te gooien en het zeil te hijsen. Op de een of andere manier gebeuren er elke keer nog onverwachte dingen bij het optuigen; Het grootzeil was gehesen, ik stond achter het roer en Edo had de vallen en alles opgeruimd. Net toen ik weer wind in de zeilen dacht te gaan krijgen begon de grootschoot en alles in de kuip te klapperen en vlogen de koffiebekers uit de bekerhouders en met bekerhouders en al door de kuip. De giek kon niet verder gevierd worden doordat de bakstag aan de andere kant nog vast stond en de boot bleef dus maar doordraaien. Edo zag een klapgijp aankomen dus probeerde de stuurboord bakstag los te maken. Plotseling nam Edo een vlucht met 'Gijp-air' en landde met veel snelheid tegen de kuiprand aan bakboord.
De boot was weer wendbaar, maar Edo niet meer zo....

       Kanaal van/naar Sovereign Marina tijdens eb.

Eenmaal bijgekomen van de schrik en de pijn koers gezet richting Beachy Head. Daar twee riffen in het grootzeil gezet en de kotterfok erbij gehesen om met iets meer snelheid en stabiliteit de kaap te ronden en aan de wind koers te zetten naar Selsey Bill (de volgende kaap). Stroom tegen bij Beachy Head dus met 2-3 kn SOG (Speed over Ground) er voorbij. Eenmaal er voorbij ging alles op zich vlotjes maar tegelijkertijd nam de wind toe en werd de zee nog onstuimiger en hebben we, toen eenmaal 34 knopen wind werd aangegeven door de meter, de beslissing genomen om terug te keren naar Sovereign Marina (nu dus met ruime wind en een beetje stroom mee, max snelheid 8.4 knopen). Weer de sluis in, in een box en snel naar een douche om heel erg lang mijn stuurboord bil onder het warme water te houden. Lopen en zitten gaat niet helemaal lekker. Volgende keer beter!

05.08-11.08 Ramsgate - Dover - Eastbourne
Onze eerste oversteek! Na de ervaringen tijdens onze eerste week waren wij helemaal voorbereid op slecht weer. Het was echter een mooie dag. Tot aan de eerste TSS (Traffic Separation Scheme) was het bewolkt met 18 knopen wind. Daarna werd het zeer warm en nam de wind af. Om 19:00 lokale tijd liepen we Ramsgate binnen. Bij de oversteek van de drie 'lanes' ging alles oke. Er waren wel wat grote jongens, maar we konden overal mooi tussendoor.

 

Ramsgate is een gezellig stadje, beetje vergane glorie maar dat hoort er ook wel bij. We zijn naar Canterbury geweest, Ramsgate bekeken en hebben een drankje gedaan in de ' Royal Temple Yacht Club' (ook behoorlijk vergane glorie overigens...;-)). Uiteraard hebben we ons eerste 'full English breakfast' gedaan en 'fish&chips'.
We zijn in Ramsgate drie nachten gebleven. Tussentijds moesten we uiteraard KLEF verleggen aangezien onze buren wel weggingen om kwart voor zeven 's ochtends!. Een jongen van de motorpraam voor ons zou wel even helpen (heel aardig bedoeld overigens), hij bleek alleen niet zoveel ervaring te hebben met zeilboten....Edo heeft hem zeer tactvol uitgelegd dat hij die landvast niet meteen vast moest leggen toen we nog vaart naar voren hadden. Gelukkig kon de man toen Edo iets rustiger uitlegde wat er had kunnen gebeuren het wel begrijpen....Hij had weer wat geleerd (en wij ook).
De tweede avond hebben we een paar wijntjes gedaan bij Ton en Carla van de Carlton (het kwartje viel erg laat mbt de naam van het schip!), de C-yacht waar we in Oostende naast hebben gelegen.
Was gezellig en Edo heeft meteen weer wat items aan zijn lijst kunnen toevoegen die hij wel/niet op zijn volgende boot wil.

    Uitzicht op de haven vanaf het terras van de Royal Yacht Club. (beetje leeg terras overigens)

Toen we de ochtend van 8 augustus Ramsgate uit gingen schrokken we toch nog van de chaotische deining die net buiten de pieren stond. We hadden een rotnacht achter de rug aan lager wal met krachtige wind, maar die was juist die ochtend helemaal verdwenen. We zijn dus eerst maar eens op enkel de HA (High Aspect (fok) voor niet helemaal ingewijden ;-)) begonnen. Ondanks dat het weer en de deining beter werden zijn we uiteindelijk ook op de HA Dover binnen gegaan. Hier hebben we in de outer harbour geankerd (ankeren ging soepel op een af en toe vastlopende ketting na). Was een heerlijke avond. Geen buren, tot ongeveer 23:00 uur de hele baai voor onszelf, buiten dan de om de 20 minuten vertrekkende of binnenstormende ferries. 's Nachts echter kreeg de schrijver van de Shell Pilot toch gelijk. De wind nam toe en veranderde compleet van richting....wat een nacht. Het alarm van de GPS deed het goed en het 25 kg Delta anker nog beter.

 

De dag erna maakte alles goed. Wat een heerlijk zeilweer! En mooi uitzicht op de krijtrotsen. Langs Dungeness naar Eastbourne, een route van ruim 45 mijl. Laverend met genua en mainsail, 7 knopen en bij een beginnende zonsondergang zicht op Beachy Head (zie ook het filmpje dat ik van Edo maakte toen hij wat slaap inhaalde). Eastbourne heeft een nieuwe haven. Vanwege het tijverschil moet je via een sluis de haven in, waar ze het waterniveau hoog houden. Gelukkig konden wij het kanaaltje nog door, waar aan beide zijden blubber en zand tot zeer dicht bij de vaargeul drooglag.

 

Uiteraard zijn we naar Beachy Head gegaan met de bus. Zeer indrukwekkend en mooi stukje land.
Eastbourne is niet veel veranderd sinds ik er een hele tijd geleden met Inez was....wel grappig om alles weer te zien. EF' ers spreken nog steeds af bij de Mac bij de bussen in het centrum en er zit nog steeds een disco op de pier (maar of t nog dezelfde is...?).
De meeuwen zijn hier ook heel brutaal; zitten we een fish&chips te eten langs de boulevard, wil Edo net het laatste stukje Cod (je zou het niet denken vanwege de frituur en krokante korst, maar je proeft toch wel verschil tussen de haddock en cod...) in zijn mond stoppen...vliegt een meeuw op ons af en pikt dat stukje uit Edo's hand en slikt t door. Na de schrik toch wel lachen! De tweede dag hebben we geklust (Navtex deed het in Belgie maar hier komt er erg weinig uit het printertje, misschien toch een fancy antenne kopen, de snaar van de dynamo op spanning gebracht en toch maar eens het draadje van de toerenteller nagelopen en contactjes schoongemaakt) en al het zout overal weggespoeld...

 

28.07-04.08 Blankenberge-Oostende-Nieuwpoort
Moet je meemaken! Wij gaan weg, staan al voor 6 uur op (wat tegenwoordig best vroeg is) staat er geen wind en de zuchtjes die er zijn komen uit de tegenovergestelde richting dan die voorspeld was....recht tegen dus! gegegege. Na nog een kop koffie hebben we besloten dat we dan maar op de motor aan onze reis gaan beginnen. Wel raar hoor om achter het Kurhaus de zon te zien opkomen, wetend dat je dat voor een lange tijd niet meer gaat zien.  Uiteindelijk hebben we tot twee uur 's middags op de motor getufd. Daarna echter was het nog een heerlijke eerste zeildag. Toch nog ruim 6 knotsen gehaald!

  (zonsopkomst achter scheveningen en hijsen van de eerste gastenvlag)

De eerste stop was Blankenberge. Alles wat in de pilot over Blankenberge geschreven is, is waar. Het is een lelijke stad, maar de haven is lekker beschut. Het tijverschil is hier ruim drie meter, waardoor veel boten vast komen te ligggen of de haven niet in of uit kunnen bij laag water. Hebben wij met onze 1.60 meter niet veel hinder van.

Meteen de eerste avond is mijn vertrouwen (of naïviteit?) getest. Ik was netjes na aankomst de steiger afgelopen en de bordjes 'havenmeester' gevolgd. Steiger en boxnummer genoemd en betaald voor twee nachten. Komt er een uur later een meneer langs om te vragen of we kunnen betalen...blijkt dat we aan een van de vier steigers lagen die van andere havenverenigingen zijn! Ik dus weer terug naar de man aan wie ik betaald had...Hij had zich achteraf wel bedacht dat hij helemaal geen steiger 8 heeft. Jaja. Gelukkig wel mijn geld teruggekregen.

De volgende dag hebben we besteed aan niets doen, beetje klussen, zwemmen (Marieke dan....Edo gaat waarschijnlijk pas zwemmen in de Carieb) en natuurlijk zijn we de stad ingeweest. De foutmelding over 'open antenna' in de GPS is weg (details: de GPS antenne is niet (goed) geaard daarom een aardedraad getrokken van het schakelpaneel naar de achterzijde van de GPS en verbonden met de 'schield' van de antennekabel), ankerbeslag is verder afgemaakt en de blokken voor de Spi zijn geplaatst.

De trip van Blankenberge naar Nieuwpoort (30 juli) zou een wippie van 16 mijl zijn. Echter net nadat we de haven uit waren werd het zwart en begon het te regenen. Het zicht werd zeer slecht en de wind nam toe tot 30 knopen, natuurlijk ook precies tegen! We zijn Oostende ingegaan en zijn daar uiteindelijk ook een nacht gebleven. De volgende dag was het juist weer een heerlijke zeildag naar Nieuwpoort (in vier uur, bijna 7 knopen gehaald op grootzeil met 1 rif en kotterfok).

Uiteindelijk hebben we tot en met 4 augustus verwaaid gelegen in Nieuwpoort. Windkracht 8 om onze oren en veel regenbuien tussendoor. We hebben wel alles gezien, Nieuwpoort-stad en Nieuwpoort-bad, het natuurreservaat en de IJzer per fiets verkend. De laatste middag hebben we in de kuip van Ellen en Berend (kanniXantippe) geborreld. Berend wilde wel achter ons aankomen naar Ramsgate (nadat wij eerst een voorsprong zouden krijgen, want zij gaan natuurlijk wel veel harder ;-)) Ellen had echter haar twijfels en naar wij nu weten heeft zij de discussie gewonnen...

 

25 juli
Vandaag is een belangrijke dag. De drie-trapslaadregelaar (Mastervolt Alpha Pro) wordt nu geinstalleerd. Als die zit zullen we de motor gaan starten met nieuwe dynamo (90 Amp Bosch) en nieuwe accu's (2 x 230 Ah service en 1 x 90 Ah start, merk Centurion). Als dat allemaal zo gaat als zou moeten (..) kunnen we vrijdagochtend weg. (we wachten zo lang mogelijk met het wegbrengen van de fietsen naar de opslag in Delft, er moeten nog wat RVS plaatjes hier en daar bevestigd en we willen nog enkele mensen bellen voordat we weggaan) Spannend!
 

Edo heeft de laatste tijd erg veel tijd in de bakskist doorgebracht (lekker rustig....;-)):

De dynamo/Alpha Pro combi doet het uitstekend alleen heeft de toerenteller het loodje gelegd. Waarom?

 

16 juli
Willem heeft als eerste onze bank/kooi in de kajuit uitgeprobeerd ('t schijnt goed te doen te zijn). Wen er maar aan want wij slapen in de punt ;-).
Toen wij om half negen ook eens ons hoofd naar buiten staken, bleek Willem al een uur zijn navigatiekennis bij te zitten spijkeren......(wij zijn al aardig onthaast....)
Er was vandaag minder wind dan gisteren, maar gelukkig kwam het aan het einde van de middag nog een beetje goed. Willem en Edo hebben flink de nerd uitgehangen (duh). Alle zeilen zijn bekeken en de schoten hebben op alle mogelijke manieren in de blokken gezeten. Jammer om aan het einde van de middag dan toch echt afscheid te moeten nemen....
 

        

15 juli
Zaterdag zijn Martijn en Jildou (broer van Marieke en zijn vriendin) mee gaan zeilen. Windkracht 3-4 en veel zon. Een topdag dus. Voor Jildou en Martijn was het de eerste X op zee. Gelukkig beviel het ze, want ze zijn van plan in het begin van 2007 naar ons toe te komen in de carieb. Aan het einde van de middag hebben we met wat roseetjes in de kuip zitten nagenieten. Nadat ook Willem gearriveerd was zijn we gaan eten bij de Jachtclub Scheveningen (geen aanrader). Daarna was het echt afscheid nemen. (slik)

             

8 juli: Afscheidsborrel
We hebben bij Syrra aan de Scheveningse haven een afscheidsborrel gehouden. Veel te kort natuurlijk om iedereen echt goed te kunnen spreken.
Was erg gezellig. Afscheid genomen van iedereen (waarvan we sommigen uiteraard later nog weer gingen zien ;-))

         
 

      

14/15 juni: Enkhuizen - Scheveningen
Woensdag de 14e zijn we, nadat eerst nog de koelkast is gecheckt en bijgevuld, vertrokken richting IJmuiden. Ondanks de continue regen was het leuk om eens met onze eigen boot over het IJ te gaan.

                        

De 15e kwamen we aan het einde van de middag aan in haven van Scheveningen, waar we de komende weken zullen blijven om de laatste voorbereidingen te kunnen treffen.

           

10  juni: van Bounty naar KLEF
Hoewel het eigenlijk niet zou mogen hebben we een nieuwe naam bedacht voor ons schip. 10 juni, kort voordat we naar Scheveningen gaan, hebben we de nieuwe naam onthuld aan familie. Met champagne natuurlijk.

  

 

   

Home | KLEF | CREW & Contact | LOG 2006 | LOG 2007 | Foto's | Filmpje vd maand | Vuurtorens | Leven aan boord | In English

This site was last updated 02/21/09