Leven 'aan boord van KLEF'
Hieronder een doorkijk in ons leventje:

Wat we allemaal doen?
We genieten vooral. Naast het zeilen bekijken we wat van het land en doen wat klussen. Verder zorgen we dat we op de hoogte blijven van het weer en dat we te eten hebben. We ontmoeten mensen met dezelfde of andere plannen. We lezen veel en leren elkaar, onszelf en de boot weer wat beter kennen.

Water en energie
Tot nu toe konden we overal op de steiger of kade bij de ligplaats vrij gebruik maken van walstroom en/of zoet water. Alle apparatuur aan boord werkt op 12V geleverd door twee accu's van totaal 460 Ah die op drie manieren geladen kunnen worden (via de dynamo op de motor, het zonnepaneel of de acculader). Het enige waarvoor we echt 220V nodig hebben is de oplader van de batterij voor de digitale camera en om te kunnen solderen en boren.

We drinken de hele dag door koffie of water en wassen nog af met (een ruime hoeveelheid) zoet water. Tijdens de oversteek moeten we drie weken doen met 360 ltr. (2 x 180 ltr. tanks) en nog enkele 20 ltr. vaten los. De langste periode die we tot nu toe zonder water bijtanken hebben gedaan is 10 dagen. Om zuinig te doen met het water doen we bijvoorbeeld de afwas met zout water*, waarna alles kort wordt gespoeld met een klein beetje zoet water. Tot nu toe was het water goed drinkbaar wat we tanken. In Spanje smaakt het wel minder goed dan in Engeland. Voor de zekerheid hebben we wel waterdesinfectant bij ons om eventueel in de zuidelijke landen bij het water te druppelen.

* nogsteeds een klus op de 'to do' lijst: aanleg zoutwatertoevoer naar voetpomp met drie-wegkraan

     Afwassen met zout water.

Douchen doen we in de faciliteiten die de haven hiervoor biedt. We zouden aan boord kunnen douchen, maar dan is ten eerste binnen no-time ons water op, het hele toilet nat en mogelijk ook de bak waar de accu's in staan en dat willen we voorkomen. Een mini-douchegordijn ophangen zou helpen maar maakt het er allemaal niet gemakkelijker op door het simpele feit dat er gewoon weinig ruimte is (of Edo is te groot). Terwijl we voor anker liggen in Spanje wassen we ons met zout water en spoelen ons af met de water uit de plastic douchezak die aan dek ligt op te warmen in de (zeer spaarzame) zon.

Wassen hebben we gelukkig nog niet vaak hoeven doen. Meestal zijn er weinig machines aanwezig en moet je dus in de buurt blijven om er een vrij aan te treffen. Na het gebruik van de droger is het nog niet droog, dan ziet de boot er niet uit: het hele voordek hangt vol met lijnen met was of, zoals de eerste keer dat we gewassen hadden en het de hele dag regende, de hele kajuit hangt vol met lijnen en alles is vochtig.....gegegege. Maar dat gaat beter worden hopen we: later in onze reis hebben we minder (dikke) kleren aan en is het zo droog.

 

Eten en drinken
Eten bereiden op het driepits gastoestel gaat prima (we doen ongeveer drie weken met een standaard 2.7 kg Campinggasflesje waar we er twee van bij ons hebben). De oven komt wat langzaam op gang, maar werkt verder prima. We hebben een koelkast van circa 40 ltr., waar alles op elkaar gestapeld ingaat. Daar het mechanische koelsysteem op de hoofdmotor (nog) niet werkt gebruiken we het electrische compressortje en kunnen zonder al teveel moeite hiermee de temperatuur in de koelkast rond de 7 graden houden (wel moet een kastdeurtje in de kombuis open om frisse lucht bij de condensor te krijgen en vreet ie stroom (6-7 A). Ondanks een afvoer vormt zich onderin de koelkast een laagje water, maar je wordt steeds handiger in het uitzoeken van spullen die niet in karton of papier verpakt zijn....en dan is het geen probleem.

    Als het regent of koud is, eten we binnen. Atty (Edo's moeder) heeft ons een tafelkleed gegeven dat nog op YumYum gebruikt is.
                         De eerste maanden is dit goed gebruikt!

In Engeland aten we cheddar. In Spanje aten we lekkere Tetilla (kaas in de vorm van een borst en borst op zijn spaans is teta, zogeheten 'tietenkaas' dus) en Manchego (schapenkaas). We hadden uiteraard een voorraad oude kaas mee uit Holland en hopelijk brengen gasten die ook mee...
We proberen zoveel mogelijk mee te gaan met de plaatselijke producten en gerechten.

We hebben tot nu toe nooit zonder koude rose of bier gezeten.
De Peugeot pepermolen met 'Klef' naamplaatje (met dank aan Willem en Inge) wordt meerdere keren per dag ter hand genomen en is al vaak bijgevuld.
We hadden 37 pondspakken Douwe Egberts bij ons. We doen tot nu toe ongeveer een week met een pak. Best netjes dus....toch?
We hebben broodmix bij ons, waar alleen nog water aan toegevoegd moet worden. Het is lekker (bruin) brood, maar kost wel gas aangezien de oven ongeveer een half uur moet draaien en voorverwarmd moet worden. Het brood dat we kopen is meestal voldoende om mee te doen tot we weer boodschappen doen, maar als je meerdere dagen achtereen in een baai ligt wordt 't broodbakken. (of geen brood eten)

Verse groenten en fruit en vleeswaren zijn een uitdaging (soms ook om ze te kunnen kopen). In de koelkast kun je e.e.a. beperkt bewaren. Voor verse groenten en fruit hebben we een netje opgehangen, een soort hangmat. Verder houdt het in dat we de verse dingen als eerste opeten en vervolgens op blik of potvoer overgaan. (als we niet aan land inkopen kunnen doen)

Navigatie, weer etc.
Voor Belgie - Engeland - Spanje - Portugal: eerst overleggen we waar we heen willen, wat haalbaar is in een dag en welke haven we als eventuele uitwijkmogelijkheid aanhouden. Dan bepalen we de waypoints en voeren het sailplan in in de GPS. Tijdens het varen checken we regelmatig (ook op de papieren kaarten) waar we zijn en hoeveel Nm (Nautical Miles) we nog te gaan hebben en of we op plan B over moeten gaan.
We hebben papieren kaarten aan boord voor de hele reis, met nog enkele 'gaten'. We hebben deze gekocht bij de heer Kalkman in Hellevoetsluis. Hij heeft kaarten die gebruikt zijn door de grote vaart, daarom zijn ze allemaal redelijk goed bijgewerkt met BAZ'jes (Berichten Aan Zeevarenden: wijzigingen ten opzichte van de kaart voor wat betreft plaatsen en soorten van boeien, ondiepten etc). Dit is echt fantastisch, als we ze in de winkel hadden moeten kopen voor het volle pond hadden we nog wel een jaar langer moeten sparen waarschijnlijk. Voor het aanvaren van de haven van bestemming en de mogelijkheden daar wat betreft water/electriciteit en sightseeing spitten we allebei de pilot van het gebied door en voor de zuidkust van Engeland hebben we ook nog 'de Vaarwijzer' (Clemens Kok) en 'de overtocht naar Zuid-Engeland' (Ben Hoekendijk). In Het Kanaal speelt uiteraard het getij een grote rol bij de dagelijkse tripjes en het binnenlopen van havens en/of rivieren en hiervoor gebruiken we de Reeds Almanak ('de zeezeilers bijbel'), waarin voor alle gebieden van Denemarken tot en met Portugal de getijden staan vermeld en uitgebreide informatie over de havens, het weer, etc etc.

Voor Portugal t/m de Carieb hebben we naast de verschillende zeekaarten een paar pilots (Imray en Chris Doyle) en Lonely Planets.

Voor het weer hebben we de Navtex en het weerbericht dat altijd bij de havenmeester te krijgen is of bij de douches hangt en de weatherforecast via de VHF. Internet beidt daarnaast een oneindige hoeveelheid sites met weersituaties en -voorspellingen. Het eerste wat zeilers dus doen bij een ontmoeting is het uitwisselen van nuttige sites en tips.

Bijv.:
www.weatheronline.co.uk, duidelijke windveerkaartjes (incl. de verwachtingen voor de komende 5 dagen) van gebeiden rond de Atlantische Oceaan
http://www.nws.noaa.gov/om/marine/nwatlanticbrief.shtml,  Northwest Atlantic Weather Briefing Package (incl. 500 mbar forecast)

In Las Palmas hebben we een wereldontvangertje gekocht (Grundig Yacht Boy 80) die ook in staat is op SSB frequenties te ontvangen. Zo kunnen we o.a. de Nederlandse Wereldomroep beluisteren, gesproken weerberichten ontvangen van de Franse Meteo en als het meezit af en toe meeluisteren met zeilers die met elkaar babbelen.

Uiteraard beschikken we ook over een uitstekende barometer waarop wij regelmatig een blik werpen en trends bijhouden in het logboek!

ANKEREN
Ondertussen zijn we redelijk ervaren met ankeren en hebben dan ook een vast ritueel. Eerst samen de juiste plek kiezen, ver genoeg van anderen, diepte etc etc. Dan Marieke aan het roer en ik naar voren en het hoofdanker klaar maken (25 kg Delta anker met 50 m 10 mm ketting, eventueel een trip line eraan met boei), boot stil leggen op de gekozen plek, anker tot op de bodem laten zakken, achteruit varen en rustig meer ketting laten vieren totdat er 4 a 5 keer de diepte aan ketting uitstaat. Met een flinke peut gas het anker zich laten ingraven, dan duivelsklauw erop met een stuk nylon lijn. Dit is tot nu toe goed gegaan op een enkele keer na waarbij het anker niet wilde ingraven (laagje zand op harde ondergrond in Tarrafal, Sao Nicolau).

 .

LOG
We hebben meerdere logboeken:
Ten eerste houden we een scheepslogboek bij met technische- en navigatiegegevens. Hierin worden bij vertrek en aankomst en op belangrijke momenten tussendoor gegevens ingevuld als 'positie en koers/engine hours/snelheid en richting van de wind/snelheid van de boot/luchtdruk/brandstof- en waterverbruik/zeilvoering' etc. Ook houden we (lees Marieke) per dag een papieren logboek bij, over wat we doen en zien. Een samenvatting hiervan komt op de website. En we houden natuurlijk de financien bij en controleren regelmatig onze uitgaven vs. budget.

EHBO en SOS
We hebben middelen aan boord voor blauwe plekken, kleine wonden en breuken en kneuzingen. Ook hebben we enkele medicijnen mee tegen o.a. diarree, braken, zeeziekte en infecties. Ook zijn de verschillende gradaties pijnbestrijdingsmiddelen meegegaan. Tot nu toe hebben we alleen nog een paar pleisters moeten gebruiken. (altijd schoenen aan bij wegvaren en aanleggen en op het voordek!) Hopelijk blijft dat zo.

In geval van (de ergste) nood hebben een duidelijke rolverdeling. Marieke zorgt voor de grabbag, het activeren van een VHF oproep (DSC Distress Call), de EPIRB en indien mogelijk extra warme kleding/eten/drinken. Edo zorgt ervoor dat het reddingsvlot op het juiste moment te water gaat, de jerrycan met 20 ltr zoet water overboord gaat, de noodsignalen en indien mogelijk de bijboot + pomp meegaan. In de grabbag zitten o.a.: Iridium telefoon, GPS, ledlampje, visgerei, extra batterijen, First Aid, een spiegeltje, belangrijke papieren, VHF portofoon en een mes.

Klussen (tijdens voorbereiding en onderweg):
Edo wordt langzaamaan een allrounder. Hij is inmiddels naast het mechanische klussen, ook thuis in electronica en Epoxy bewerking. Enkele van de laatste klussen die (vooralsnog) van de lijst kunnen worden weggestreept:
- plastic Vetus wierpot (koelwater motor) vervangen door solide wierpot (vernikkeld brons) aan stevige RVS beugel, kleine wierpot voor dekwas pomp/achtertoilet combi. De plastic Vetus wierpot doet nu dienst als filter voor de bilge/sump pomp.

 

- het zonnepaneel en regelaar aansluiten (Sunpower 90 W paneel en Solara 8A regelaar), paneel scharnierend opgehangen aan de hekstoel mbv plastic klemmen (bedoeld voor het bevestigen van beugels voor stootwillen) en RVS scharniertjes (deze zijn met een beetje Sikaflex geisoleerd van het aluminium frame van het paneel), paneel kwam met kabels voorzien van waanzinnig mooie plugjes aan de uiteinden maar dezelfde plugjes vinden/kopen bleek onmogelijk dus een eind dubbel aderig 4 mm2 kabel gekocht (15 Euro snijkosten.....*%^&#&). Paneel levert in volle zon minstens 5 A.

     

- accu's vervangen (was 2 x 140 Ah service en 1 x 120 Ah start, is nu: 2 x 230 Ah service en 1 x 90 Ah start, allen van het merk Centurion)
- Mastervolt Alpha Pro drietrapsregelaar ophangen en aansluiten (o.a. via een relais dat bekrachtigd wordt door het contactslot vd motor, aan de plus pool van de service accu, zie onder links) en de 90 A Bosch dynamo ophangen (zie onder midden), hier bleek net niet genoeg ruimte voor te zijn daarom een plaatje metaal van 12 mm dik tussen het motorblok en de ophangbeugel geplaatst en met langere bouten het geheel vast gezet. De motor wilde pas starten toen het controlelampje op het instrumenten paneel via een relais was aangesloten op de dynamo uitgang D+ (zie onder rechts, 4 gesoldeerde draadjes in epoxy gegoten om te beschermen tegen vuil, zout en trillingen)

          

- dekwaspomp installeren en aansluiten op wierpot en aansluiting verzorgen op Gardena oprolslang in kuip
- automatische bilge pomp installeren en twee-keuze schakelaar + zekering inbouwen in schakelpaneel

  pomp en schakelaar zijn beide bevestigd op een RVS plaatje dat los op de bodem van de bilge staat

- inbouwen in navigatiepaneel van 12V plug (sigarettenaansteker type voor het laden van de Iridium, laptop, iPOD etc)
- ankerbeslag verwijderen, laten lassen en weer bevestigen (zie onder), dit om het nieuwe anker beter op z'n plek te kunnen houden.

 

- lekkende luiken fiksen (nieuwe deknaden-kit aanbrengen en op binnenzijde van vier houten delen epoxy aanbrengen). Foto onder geeft weer hoe het was voor de reparatie tijdens een regenbui! Dit is het luik boven het 'gangetje' in de voorhut, nu nog die boven de WC en boven onze kooi maar een of ander onbenul heeft de polyester afdekringen vast gekit.................met wel heel goeie kit.

 

- de NMEA-0183 uitgang van de GPS aansluiten op de VHF zodat onze positie direct kan worden meegezonden met een eventuele DSC oproep.
- nieuwe handpomp op achtertoilet gezet (oude lekvrij maken was een gebed zonder eind, plastic *#@!%^dingen), vies klusje trouwens!

- bij het verlaten van Eastbourne bleek de GPS geen update meer te kunnen geven van de laatste positie, we hadden eerder ook al problemen en kregen een foutmelding in beeld (Open Antenna), dit heb ik toen opgelost door een aardedraad op de shielding van de coaxkabel aan te sluiten, nu gingen mijn gedachten weer uit naar de antenne, dus coax aansluiting op de antenne gecontrolleerd, compleet doorgerot, nieuwe kabel aangesloten tussen GPS en antenne, voedingsvoltage gecontrolleerd, ok maar nog geen positie, uiteindelijk in Cowes een nieuwe Garmin antenne getest (eerst testen dan kopen!) en dat werkte, dus kabel trekken, antenne voetje fabriceren et voila, we kunnen weer.

 

- ankerlier: naast het feit dat de ketting niet echt soepel uit de lier komt bij het neerlaten van het anker, doet de lier het meestal niet als het anker weer naar boven moet, het relais klikt wel maar de lier draait niet, voltage gecontrolleerd bij de lier-motor: 8 V. Hmmmm, ik zie de bui al hangen, nieuwe dikkere kabels trekken naar het relais! Jammer is ook dat Hobby Bob de ankerlier geinstalleerd heeft en hierbij de kabels simpelweg door een gat onderin het waterdichte schot gevoerd heeft en dit gat daarna met de kitspuit te lijf is gegaan (zie foto). Hobby Bob weet niet dat er een niet geringe hoeveelheid water in de ankerbak kan lopen tijdens zwaar weer en dat een bietje kit daar niets tegen doet $%@%$#@#^

- water dat in de ankerbak staat kan via een uit de kluiten gewassen afsluiter en bijbehorende slang in de bilge gedumpt worden (zie foto). Dit systeem werkt wel maar is niet handig omdat de afsluiter onder het voeteneind van onze kooi zit en de slang eerst uitgerold moet worden naar de bilge. Daarom verloop gemonteerd naar 13 mm slang, deze naar de bilge gelegd met nog een afsluiter op het eind (voor het geval dat...)

 
- stagen op spanning laten controleren door erkende tuiger in Falmouth, tijdens zwaar weer gaat de onderste stag (lower shroud) aan lijzijde wel erg veel doorhangen
- de oplossing die ik had bedacht voor de aansluiting van de afvoer van de automatische bilge pomp is toch niet geheel waterdicht daar de combi bilge slang (met spiraal) - vlakke aansluittule heel moeilijk waterdicht is te krijgen (zelfs met meerdere klemmen en kit). De afvoer van de autom. bilgepomp zit via een terugslagklep en een verloop van 13 mm naar 38 mm van Vetus en een Y-verloop op de afvoer van de handmatige bilge pomp en hiervandaan naar de afsluiter die aan bakboord, midscheeps net boven de waterlijn zit. Binnenkort ga ik een ander type slang proberen. Tevens is de flotter een beetje irritant daar hij na een maand in de bilge een beetje vies is en niet meer naar boven wil als het waterniveau stijgt en daarmee het gehele idee van een automatische bilgepomp om zeep helpt. Misschien een stukje piepschuim?
- de wateraansluitingen op de dekwaspomp trillen los................... tie-wrap er omheen werkt goed
- de Lewmar Concept I ankerlier heeft een klein blokje bij de dekdoorvoer van de ketting zitten die ik eruit heb gehaald en waarmee ik het probleem van een vastlopende ketting hoop te voorkomen.

- installeren van een MOB knop (Man-Over-Boord), draadje van GPS naar bakskist lag er al toen we de boot kochten en mooie waterdichte drukknop hebben we ook al, dus een en ander moet alleen nog aan elkaar geknoopt worden voor iets dat je nooit hoopt te gebruiken.

  Voltooid 18-Okt-2006. MOB drukknop zit op zijn plaats onder de VHF speaker.

- de koeling van de electrische koelkast (Icemaster compressor/condensor combi) is niet toereikend, deze unit staat onder de gootsteen en de toevoer van 'koele' lucht is minimaal dus ik wil een grote versie van een CPU fan installeren om wat koele lucht uit de ruimte onder de vloerdelen richting de compressor/condensor te blazen.
 
Update: de fan van de oude acculader is ondertussen zodanig geinstalleerd dat deze warme lucht uit het kastje onder de gootsteen de bilge in blaast. Het verschil is meteen duidelijk merkbaar.

- met veel moeite de afdekring van het luik in de WC voorin verwijderd, zoals verwacht veel nat hout eronder, tijdelijk nieuwe kit aangebracht in de hoeken en ook twee popnagels gevonden op het frame van het luik waardoor water naar binnen kon lopen

  nat/rot multiplex nat/rot multiplex verwijderd

- bij een maandelijkse controle van het zuurniveau in de accu's dreef er iets in een van de cellen van een van de service accu's, zie foto onder. Plastic, ik neem aan iets wat tijdens de fabricage is blijven hangen......... hoop ik.

- het resultaat van een paar uur ploeteren (ankerlijn):

 

- de Mastervolt Mass 12/25 acculader doet het van de ene op de andere dag niet meer, gecontroleerd tot waar mijn kennis reikt: 220 V voeding: ok, zekering: ok, aan/uit schakelaar: ok, 12 V uitgang: niets. Apparaat uitgebouwd en weggebracht naar een tokootje in Cascais (was dealer van Mastervolt, ik krijg een lang klaagverhaal over waarom niet meer...). Ook Mastervolt gebeld in NL: ons apparaat is blijkbaar 10 jaar oud en dat is toevallig ook de ontwerp-leeftijd van de Mastervolt apparaten, het advies luidt dus: koop een nieuwe....... Er zit weinig anders op ook daar de technicus van het tokootje een week nodig heeft om 't apparaat te onderzoeken voordat hij kan vaststellen was er mis is. Een Mastervolt IVO Compact 12/25-3 was op voorraad en werd de volgende dag geleverd.

- Ankerlier: dikkere kabels (35 mm2) zijn ondertussen getrokken van de automatische zekering bij de kaartentafel naar het relais onder de kooi in de voorhut, tevens de ankerlier aangesloten op de tweede uitgang van het relais ipv. de eerste (het relais is dubbel uitgevoerd zodat het ook de ankerlier kan schakelen als het anker gevierd wordt maar deze optie is niet aangesloten). Anker laten vallen in de haven en succesvol weer met de lier binnengehaald. Het geheel is nog niet ideaal maar hij doet 't in ieder geval.
 
- van Jaap (s/y Margalliti) heb ik een zuurweger gekregen waarmee de relatieve dichtheid van het accuzuur nauwkeurig vastgesteld kan worden, uiteraard meteen alle twaalf cellen van de service accu's gecontroleerd. Ziet er goed uit.

- diesel-transfer-constructie: om het mogelijk te maken diesel vanuit onze vier jerrycans in onze tank te krijgen, zonder dat ongewenste stoffen (stof, zand, water, meuk) meegaan, heb ik een Jabsco handpompje, een filterelement en stukjes slang samen gevoegd tot één geheel.

- de uitlaat van de motor (daar waar deze uiteindelijk door de huid gaat) lekt een beetje, dus slangklemmen los, 6 boutjes los, hele ding eruit, schoonmaken, drogen, Sikaflex 292 erop en weer in elkaar.

- tussen La Gomera en Ilha do Sal hapert de autopilot zo nu en dan. De aandrijfunit stopt, het geheel gaat piepen en er verschijnt een bericht op de intrumenten dat: "Drive Stopped". In Palmeira de aandrijfunit (Autohelm Type 1, linear drive) van z'n plek gehaald, alles gecontroleerd op corrosie e.d. (bekabeling opnieuw verbonden, niet geheel happy mee maar kan deze niet nu helemaal vervangen) en ingevet weer terug gezet. Alle electrische contacten op de Course Computer gechecked. Vervolg Jan 2007: autopilot houdt er kort na ons vertrek uit Mindelo, Kaapverdische eilanden, helemaal mee op. We sturen op de hand naar Suriname, onderweg controleer is de uitgangsspanning van de course computer en die ziet er goed uit (springt van - 6 V naar +11 V etc), als ik de bekabeling tussen course computer en drive unit vervang doet het geheel het weer voor een halve dag.................... In Suriname de drive unit weer van zijn plek gehaald en de electromotor aan een nader onderzoek onderworpen. Ik vind wat gesmolten meuk tussen de rotor en stator, de collector is grijs en een van de koolborstels zit niet helemaal lekker. Ik maak het geheel schoon, controleer of alles electrisch nog wel klopt en hij werkt goed als we in een paar uur van Paramaribo naar Domburg varen. Toch denk ik dat dat elk moment weer kan eindigen dus we gaan op zoek naar de mogelijkheid om een nieuwe drive unit te kopen.

Eerst bellen met Raymarine: electromotor vervangen kan maar dan moet ik het hele ding opsturen naar de US....... Als de electromotor aan het eind van zijn latijn is dan zal dit ook (bijna) gelden voor de clutch en de riem/tandwiel contructie dus we besluiten via West Marine in de US (uitstekende service) een nieuwe te bestellen en met FedEx naar Suriname te laten vliegen.

- Klef is uitgerust met twee koelingssystemen, een electrische unit (12V) en een systeem op de hoofdmotor bestaande uit een compressor (aangedreven door V-snaar) en watergekoelde condensor: deze laatste hadden we in Nederland al laten vacuum trekken en vullen met R134a gas (de vorige eigenaar had alleen de electrische koelkast gebruikt) maar even na vertrek bleek een 10 A zekering doorgepiept te zijn, na onderzoek  bleek de magnetische clutch op de compressor ongeveer 12A te trekken ipv. de normale 2 a 3 A. Dit project werd uitgesteld tot Trinidad waar de coil van de clutch werd vervangen en het geheel het weer deed. De originele coil is waarschijnlijk oververhit, isolatie materiaal gesmolten waardoor er kortsluiting ontstaat.